Od vježbi disanja do spuštanja tjelesne temperature, ove naučno osmišljene tehnike pomoćiće da steknete kontrolu nad svojim nervnim sistemom.

Putnici obično obožavaju trzaj kada se avion odlijepi od piste i privremeno čak ostanu i bez daha – što je fizički dokaz avanture koja izaziva strahopoštovanje.

Ipak, te iste reakcije, daleko manje prijatne u vidu anksioznosti, takođe su neizbiježan dio putovanja, što je druga strana biohemijskog novčića.

Za sve veći broj putnika, ta anksioznost je usredsređena na letenje. Iako je vazdušni saobraćaj i dalje jedan od najbezbjednijih načina prevoza, procjenjuje se da je oko 25 miliona odraslih iskusilo određeni stepen aerofobije od 2022. godine, a u jeku tragičnih nesreća u prvim mjesecima 2025. godine, onlajn pretrage za “strah od letenja” eksponencijalno su porasle.

Ipak, uz ove pretrage i potražnja za putovanjima i dalje raste, a očekuje se da će ove godine letjeti više od pet milijardi putnika.

Za one koji imaju povećanu anksioznost zbog leta postoje tehnike koje će učiniti da putovanje prođe manje neprijatno.

“Osjećamo se kao da imamo kontrolu nad svojim umom, ali imamo mnogo više kontrole nad svojom hemijom, odnosnom hemijskim reakcijama u mozgu nego što shvatamo”, objašnjava doktor Brajan Ramos, neurolog na Medicinskom fakultetu u Jejlu i sertifikovan specijalista za stres.

On tvrdi da je čovjek u stanju da okrene prekidač i osvijesti parasimpatički nervni sistem, ukorijenjen u sadašnjost stvarajući mir i smirenost. Evo kako da odbijete uznemirenost tako što ćete steći kontrolu nad nervnim sistemom i zašto je izgradnju otpornih misli najbolje uraditi – i prvo praktikovati – na terenu.

Sedam načina da se smirite ako imate anksioznost zbog leta

1. Ohladite se hranom i pićima — hladna limenka na čelu često pomaže.

2. Ostvarite kontrolu nad dahom usporavanjem udisanja kroz nos i izdisaja kroz usta. Mnogi ritmovi i strategije rade, ključ je usporiti brzinu disanja i fokusirati se na obrazac ponašanja.

3. Koristite čula da regulišete tehnikom “5-4-3-2-1”: Identifikujte pet stvari koje možete vidjeti, četiri možete dodirnuti, tri možete čuti, dvije možete pomirisati i jednu možete okusiti.

4. Spakujte kisele bombone, male, mirisne losione i preuzmite umirujuće audio zapise.

5. Prihvatite dodir i neka pouzdani saputnici primijenjuju nježan pritisak, lagan dodir ili masažu vlasišta umirujućim ritmom kako bi maksimizirali prednosti uzemljenja. Ponderisana ćebad takođe stvaraju slične umirujuće efekte.

6. Napravite mantru prije letenja koja će vam pomoći da izazovete nametljive misli.

7. Pokušajte da se posavjetujete za uporne ili teške simptome i istražite korijene straha.

Kako tjelesna temperatura može da promijeni anksiozni nervni sistem

Kada je u pitanju smirivanje prvobitne reakcije tijela na borbu i bjekstvo – simpatičkog nervnog sistema – podsticanje na “opuštanje” je doslovno.

Simpatički nervni sistem šalje adrenalin koji izaziva niz reakcija: broj otkucaja srca se povećava, krvni pritisak raste, brzina disanja se povećava i oslobađa se kortizol. Uz to dolazi metabolička aktivnost i toplota od povećane energije.

Ramos opisuje da, iako nas ovaj fiziološki odgovor priprema za brze reakcije i pomaže da održimo korak sa savremenim zahtjevima za produktivnošću, on nije pogodan za smanjenje anksioznosti.

“Većina ljudi preteruje sa simpatičkim nervnim sistemom da bi se stvari završile”, kaže Ramos dodajući da nismo tako dobri u uključivanju stanja pauze i odmora, prenosi Politikin Magazin.

Parasimpatički nervni sistem — ostale funkcije i funkcije varenja — djeluje kao kočnica hormonskoj poplavi. Jedan brz način da se pređe na ovu stranu nervnog sistema je da se podigne tjelesna temperatura.

Tijelo reaguje na hladnoću tako što prelazi u stanje manje energije.

Zašto vježbe disanja mogu usporiti reakcije na stres

Kontrolisano disanje takođe pokreće opuštajuće mehanizme tijela, jer sporiji tempo pomaže da se ponovo reguliše puls i temperatura.

Dodavanje fokusiranih obrazaca disanju omogućava ono što se u psihoterapiji obično naziva uzemljenje, ili sposobnost povezivanja sa sadašnjim trenutkom.

“Dah dozvoljava umu da ostane u sadašnjosti u kojoj smo slobodni od ishoda o kojima smo zabrinuti”, objašnjava Ramos objašnjavajući da je anksioznost orijentisana na buduće ishode koji se trenutno ne dešavaju.

Zato je važno da mozak shvati da je trenutno bezbjedan i da je taj alarm lažna uzbuna.

Istražite izvore anksioznosti zbog leta bezbjedno dok ste na zemlji.

Vazdušne katastrofe mogu izazvati strah od letenja, ali koreni anksioznosti osobe su često manje direktni.

Borba sa gubitkom kontrole jedna je od najčešćih tema za one koji oklijevaju da lete.

Klinički psiholog doktor Šarlot Rasel radi sa klijentima na anksioznosti zbog leta i vidi koristi od individualizovanog tretmana oko osnovnih problema.

“Razmislite o terapiji da biste razumijeli i rješili strahove od letenja ako ste isprobali strategije kao što su opuštanje i izazov za razmišljanje”.