Najveći iznos za otplatu duga biće izdvojen 2027. godine, kada će iz budžeta morati da se izdvoji 1,036 milijardi eura. Najveći razlog za toliki iznos otplate duga u 2027. godini je zaduženje iz 2020. godine, kada su emitovane obveznice u vrijednosti od 750 miliona eura. Ta emisija je realizovana nekoliko dana nakon što je funkciju ministra finansija preuzeo Milojko Spajić, aktuelni premijer Crne Gore.
“U 2026. godini za otplatu duga potrebno je obezbijediti oko 325 miliona eura, koja se u najvećem dijelu odnose na redovnu otplatu kredita kod kineske Eksim banke iz 2014. godine, isplatu domaće obveznice iz 2019. godine, u iznosu od 50 miliona eura, redovnu otplatu kredita kod Svjetske banke (PBG 1 i PBG 2) iz 2018. i 2020. godine i Dojče banke iz 2023. godine. Međutim, u 2027. godini za otplatu duga iz prethodnog perioda potrebno je obezbijediti oko 1,036 milijardi eura, od čega se najveći dio odnosi na isplatu obveznice iz 2020. godine, u iznosu od 750 miliona eura, redovnu otplatu kredita kod kineske Eksim banke iz 2014. godine i kredita kod Svjetske banke (PBG 2) iz 2020. godine. U odnosu na 2027. godinu, za 2028. godinu nedostajuća sredstva za otplatu duga iznosiće oko 216 miliona eura”, navedeno je u smjernicama makroekonomske i fiskalne politike od 2025. do 2028. godine.
Dalje su naveli da se na kraju 2025. godine očekuje povećanje državnog duga u apsolutnom iznosu u odnosu na kraj 2024. godine za oko 254 miliona, dok će u odnosu na BDP doći do smanjenja državnog duga za 0,3 odsto.
“U 2026. godini se očekuje povećanje državnog duga u apsolutnom iznosu u odnosu na kraj 2025. godine za oko 410 miliona eura, dok je povećanje istog u odnosu na BDP 1,9 odsto. Tokom 2027. godine očekuje se povećanje državnog duga u apsolutnom iznosu u odnosu na kraj 2026. godine za oko 367 miliona eura, dok je očekivano povećanje istog u odnosu na BDP 1,4 odsto. Na kraju 2028. godine, povećanje državnog duga u apsolutnom iznosu u odnosu na kraj 2027. godine projektuje se za oko 360 miliona eura, dok je povećanje istog u odnosu na BDP 1,2 odsto”, navedeno je u dokumentu.
Na kraju 2024. godine državni dug je iznosio 4,5 milijardi, dok se procjenjuje da će na kraju 2028. godine biti 5,9 milijardi eura.
“Projekcije kretanja državnog i javnog duga u narednom četvorogodišnjem periodu zasnivaju se na projekcijama kretanja fiskalnih parametara definisanih u Fiskalnoj strategiji Crne Gore. Na nivo zaduživanja u predstojećem periodu prevashodno će uticati iznosi nedostajućih sredstava definisanih u fiskalnom okviru 2025-2028. godine, koji pokazuju da će se u narednom periodu država zaduživati samo za potrebe otplate duga i finansiranje kapitalnog budžeta. U strukturi dugova koje treba otplatiti u narednim godinama, najveće učešće imaju obaveze po osnovu ino i domaćih obveznica, otplate kredita kod kineske Exim banke za izgradnju prve dionice autoputa Bar-Boljare, PBG aranžmani sa Svjetskom bankom iz 2018. i 2020. godine i kredit kod Dojče banke iz 2023. godine. Najveće jednokratne otplate, čiji je uticaj na iznos otplate najznačajniji, odnose se na euroobveznice koje su dospijele u aprilu 2025. godine u iznosu od 500 miliona eura, domaće obveznice koje dospijevaju 2026. godine u iznosu od 50 miliona eura, kao i euroobveznice koje dospijevaju 2027. godine u iznosu od 750 miliona eura”, navedeno je u smjernicama koje je pripremilo Ministarstvo finansija, na čijem čelu je Novica Vuković.
“U cilju obezbjeđenja nedostajućih sredstava za 2026. i 2027. godinu, Ministarstvo finansija pregovora sa Svjetskom bankom i o mogućnosti da se umjesto druge planirane tranše DPL-a u iznosu do 80 miliona eura, potencijalno dobije garancija Svjetske banke koja je zasnovana na razvojnoj politici (PBG – Policy based Guarantee), a kojom bi se obezbijedila osnova za kreditni aranžman sa komercijalnim bankama u iznosu do 300 miliona eura u 2026. godini”, piše u smjernicama usvojenim na posljednjoj sjednici Vlade.
Iz Ministarstva finansija su naveli da je važno naglasiti da će na povećanje duga uticati finansiranje kapitalnih, infrastrukturnih i razvojnih projekata, koji će u prosjeku iznositi oko 350 miliona eura godišnje.
“Osim toga, uticaj na rast duga u posmatranom periodu imaće i zaduženja po osnovu projekata prepoznatih kroz novi Instrument EU za reformu i rast za region (Plan rasta za Zapadni Balkan), koji se prvenstveno odnose na projekte za osnaženje ekonomije i poboljšanje životnog standarda građana. Kroz Instrument EU za reformu i rast za region Crnoj Gori je dodijeljeno oko 383 miliona eura podrške, od čega se 2/3 predmetnih sredstava odnosi na kreditna zaduženja namijenjena za razvojne i infrastrukturne projekte, dok će 1/3 iznosa biti opredijeljena kroz bespovratna sredstva. Projekte je potrebno realizovati do kraja 2028. godine”, navedeno je u dokumentu.
