Ministarka Tamara Vujović (Demokrate) bila je u Petnjici prošle sedmice povodom navoda medija da se u toj varošici na sjeveru Crne Gore nalazi ulica Rastodera. Rekla je da na licu mjesta nije zatekla tablu s natpisom koji se pominjao u medijima, ali je najavila detaljnu kontrolu.

“Vijesti” su 2015. godine objavile da su neki građani Petnjice samoinicijativno postavili nekoliko tabli s nazivima ulica. Među njima je bila i ona s imenom Rastodera, a čija fotografija (table) je objavljena na Fejsbuk stranici Radija Petnjica.

Iz Opštine Petnjica su prošle sedmice saopštili da organi te lokalne samouprave nikad nijesu ni razmatrali, niti donijeli odluku kojom bi se neka ulica nazvala po Rastoderu.

“Istine radi, u jednom trenutku je neodgovorni pojedinac postavio tablu, koja je odmah uklonjena od nadležnih organa”, naveli su.

Vlasti Federativne Narodne Republike Jugoslavije proglasile su Rastodera za ratnog zločinca nakon završetka Drugog svjetskog rata, a vođa Muslimanske milicije, paravojne formacije koja je sarađivala s fašistima, ubijen je u januaru 1946. godine pod nerazjašnjenim okolnostima.

Ministarstvo kulture najavilo je uklanjanje nelagalno postavljenih spomenika nakon prošlonedjeljnog otkrivanja biste ozloglašenom četničkom komandantu Pavlu Đurišiću u beranskom selu Gornje Zaostro. Spomenik je istog dana kad je otkriven (prošlog petka) sklonjen u tamošnju mjesnu crkvu, dok su državni organi srušili postament obilježja.

Opština Gusinje uklonila je u četvrtak spomenik saradniku fašista u Drugom svjetskom ratu Jusufu Čeliću (Isufu Kameru Čelaju), koji je bio postavljen u selu Vusanje. To obilježje demontirano je po nalogu inspektorke za kulturna dobra Ministarstva. Ona je to naredila u utorak (12. avgusta), ostavivši upravi Gusinja rok od tri dana da završi taj posao, što su oni ispoštovali.

Predsjednik Opštine, Sanel Balić (Bošnjačka stranka) nije odgovorio na pitanje “Vijesti” gdje se nalazi uklonjena bista.

Vujović je juče saopštila da ća Ministarstvo, u saradnji s drugim institucijama, nastaviti da štiti kulturno nasljeđe, da neće dozvoliti istorijski revizionizam, te da će pomno braniti “vrijednosti na kojima počiva Crna Gora, kao država vladavine prava, antifašizma i s evropskom budućnošću”.

“Da je prilikom podizanja spomenika (Čeliću) 2013. ispoštovana zakonom propisana procedura, od inicijative, preko stručnog mišljenja, do odobrenja nadležnog resora, u obrazloženju odluke bi već tada stajao stav zasnovan na istorijskim činjenicama”, istakla je, reagujući na saopštenje predsjednika Nacionalnog savjeta Albanaca (NSA), Faika Nike, koji je u četvrtak saopštio da Čelić nije bio saradnik okupatora, već uvaženi borac za slobodu svog naroda i mještana u Plavu i Gusinju.

Čelić je bio komandir čete vulentara, milicije koju su činili Albanaci koji su živjeli na prostoru Plava, Gusinja i Albanije, a koja je, prema tvrdnjama nekih istoričara, odgovorna za zločine nad pravoslavnim stanovništvom. Tu paravojsku formirala je fašistička Italija.

Zakonom o spomen-obilježjima propisano je sprečavanje podizanja spomenika za događaje koji označavaju gubitak slobode ili nezavisnosti Crne Gore, simbolizuju, odnosno označavaju saradnju s okupatorom, njegovim saveznikom ili pomagačem, zatim za osobe koje su bile saradnici okupatora, njegovog saveznika ili pomagača, koje su zastupale fašističke, šovinističke ili nacističke ideje ili ideologije, koje su osuđene za krivično djelo protiv čovječnosti ili drugih dobara zaštićenih međunarodnim pravom ili su proglašene ratnim zločincima…

Prema tom propisu, spomenici se podižu u skladu s programom podizanja, koji donosi skupština opštine, glavnog grada i prijestonice, uz prethodnu saglasnost organa državne uprave nadležnog za poslove kulture (ministarstvo).