Film koji je osvojio nekoliko Oskara, Buč Kasidi i Sandens Kid (Butch Cassidy and the Sundance Kid), bio je revolucionarni revizionistički vestern. U glavnim ulogama bili su Pol Njuman i Robert Redford, koji je juče preminuo u 90. godini. Dva glumca oslikala su vanvremenski portret avanturista koji krše zakon u jednom od najvećih holivudskih filmova o prijateljima i postali prijatelji.
Iako je pisac i dramaturg Vilijam Goldman bio uvjeren da njegov scenario o dvojici američkih odmetnika koji bježe u Boliviju ima potencijal da postane bioskopski hit, početne reakcije su bile obeshrabrujuće.
Bilo je teško prodati priču o dva odmetnuta razbojnika koji bježe u Južnu Ameriku. Džon Vejn nikad ne bi pobjegao. Osim toga, krajem 1960-ih, vestern je važio za žanr koji je sve manje interesantan. Svi studiji osim jednog odbili su scenario.
Goldman je istraživao istinitu priču o odmetnicima Hariju Longbou (Sandens Kid) i Robertu Leroju Parkeru (Buč Kasidi) od 1959. godine. Devet godina kasnije, 1968, konačno je završio svoj nacrt scenarija.
Preko književnog agenta Evartsa Ziglera došao je do Ričarda Zanuka, sina suosnivača studija “20th Century Fox”, Darila F. Zanuka. Mladi Zanuk je dobio ovlašćenje da potroši 200.000 dolara na novi scenario. Na kraju je platio 400.000 dolara za priču o Sandensu, rekordnu cijenu za scenario, što je ekvivalentno današnjoj sumi od 3,2 miliona eura.
Do trenutka kada je „Foks“ angažovao Džordža Roja Hila za reditelja, Goldmanov scenario je bio malo izmijenjen i nazvan Buč Kasidi i Sandens Kid. Planirano je da Kasidija igrao Pol Njuman, glumac već četiri puta nominovan za Oskara, čiji je uspjeh u filmu Hladnoruki kažnjenik dodatno potvrdio njegov status kao jednog od vodećih holivudskih glumaca.
Njuman je bio Goldmanov izbor od trenutka kada je film kupljen, ali je potraga za Sandens Kidom bio teža.
Studio je prvobitno želio Džeka Lemona, međutim on nije bio zainteresovan da ponovo provodi mnogo vremena jašući konje. Sledeći kandidat je bio Stiv Mekvin i iako mu se scenario dopao, odustao je, navodno, zbog neslaganja oko toga ko će dobiti glavnu ulogu.
Njumanova supruga Džoan Vudvord predložila je 32-godišnjeg Redforda, koji se pojavio u nekoliko filmova, ali je bio poznatiji kao pozorišni glumac. Zanuk, koji je bio menadžer produkcije na filmu, smatrao je da je Redford previše nježan za ulogu. Promijenio je mišljenje tek nakon što je video sirove snimke Njumana i Redforda.
„Nisam bio toliko poznat u to vrijeme i iako je moja agencija mislila da bih bio odličan za ulogu, studio me nije želio. Htjeli su Stiva Mekvina“, rekao je Redford u intervjuu, više od 40 godina kasnije.
Redforda je uloga Sandens Kida katapultirala među holivudske zvijezde, a Njuman i Redford postali su sinonim za odličan duo na velikom platnu. Zajedno su snimili samo dva filma – Buč Kasidi i Sandens Kid 1969. i Žaoka 1973. godine. Saradnja na filmu Šetnja šumom, 35 godina nakon prvog zajedničkog projekta, nažalost, nije se ostvarila.
Kada je film Buč Kasidi i Sandens Kid premijerno prikazan 24. oktobra 1969. godine, reditelj Džordž Roj Hil teško je prihvatao reakcije na djelo koje je tako pažljivo osmislio.
U dokumentarcu iz 1969. godine Stvaranje Buča Kasidija i Sandens Kida, Hil je rekao da misli da je film dobar i da su momci sjajni u njemu.
Prve reakcije nisu bile baš sjajne. Kritičarka Njujorkera, Polin Kejl, rekla je da se osjećala „depresivno“ i „prilično uvrijeđeno“ nakon što je pogledala tako „šaljiv, prazan vestern“. Časopis Tajm je bio podjednako oštar, odbacujući „apsurdni i anahroni“ film.
Međutim, publika je obožavala film. Buč Kasidi i Sandens Kid postao je najuspješnije ostvarenje 1969. godine, zaradivši više od 102 miliona dolara. Film je osvojio četiri Oskara: za najbolji scenario, najbolju kinematografiju, najbolju originalnu muziku i najbolju originalnu pjesmu za film Raindrops Keep Fallin’ on My Head. Takođe je bio nominovan za najbolji film, najbolju režiju i najbolji zvuk.
Stigao je i Gremi za muziku, a potom i rekordnih devet nagrada BAFTA u Velikoj Britaniji.
Pol Njuman (1925-2008) i Redford zadržali su duboku međusobnu naklonost nakon što su proveli punu godinu pretvarajući se da su odmetnici i prijatelji.
„Film je bio početak doživotnog prijateljstva i na tom snimanju sam se najviše zabavio od bilo kog filma koji sam ikada snimio“, rekao je Redford.
Kada je Redford 1981. godine osnovao neprofitnu organizaciju posvećenu razvoju nezavisnih filmskih stvaralaca, nije bilo dileme kako će je nazvati. Rođen je Institut Sandens, a od 1985. godine postoji i Filmski festival Sandens koji je brojnim stvaraocima pomogao da steknu priznanje i pohvale.
