Studija, koju su vodili istraživači sa njemačkog Univerziteta u Lajpcigu i kineskog Univerziteta Šandong, identifikovala je ćelijski receptor GPR133 (poznat i kao ADGRD1) kao ključan za gustinu kostiju, preko ćelija koje grade kosti – osteoblasta.
Varijacije u genu GPR133 ranije su povezane sa gustinom kostiju, što je navelo naučnike da pažnju usmjere na protein koji taj gen kodira.
Tim je sproveo testove na miševima kod kojih je gen bio ili odsutan ili aktiviran pomoću hemijske supstance AP503. U odsustvu gena GPR133, miševi su razvijali slabe kosti, nalik simptomima osteoporoze. Međutim, kada je receptor bio prisutan i aktiviran AP503-om, proizvodnja i jačina kostiju su se poboljšale.
„Korišćenjem supstance AP503, koja je tek nedavno identifikovana putem kompjuterske analize kao stimulator GPR133, uspjeli smo značajno da povećamo jačinu kostiju i kod zdravih i kod osteoporotičnih miševa“, kaže biohemičarka Univerziteta u Lajpcigu, Ines Libšer.
U ovim eksperimentima, AP503 djeluje kao biološko dugme koje pojačava rad osteoblasta. Istraživači su takođe pokazali da ova supstanca može djelovati u kombinaciji sa fizičkom aktivnošću, čime se kosti dodatno jačaju.
Saznanje da je receptor GPR133 ključna karika u održavanju čvrstine kostiju kod miševa predstavlja važno otkriće. Iako su rezultati zasnovani na životinjskom modelu, osnovni procesi su vjerovatno slični i kod ljudi.
„Ako je ovaj receptor oštećen genetskim promjenama, miševi pokazuju gubitak gustine kostiju u ranom uzrastu – što je slično osteoporozi kod ljudi“, objašnjava Libšer.
Istraživači kažu da bi budući tretmani mogli da se koriste za jačanje već zdravih kostiju, ali i za obnavljanje oslabljenih kostiju do pune snage, kao u slučajevima osteoporoze kod žena u menopauzi.
Na jačinu kostiju utiče veliki broj faktora, što naučnicima pruža širok prostor za pronalaženje metoda koje mogu spriječiti osteoporozu i podstaći zdravije starenje.
Osteoporoza je ozbiljno oboljenje koje pogađa milione ljudi širom svijeta. Iako dostupni tretmani mogu usporiti njen napredak, za sada ne postoji način da se bolest potpuno izliječi. Trenutni tretmani često nose rizične neželjene efekte (poput povećanog rizika od drugih bolesti) ili vremenom postaju manje efikasni.
„Novo dokazano paralelno jačanje kostiju ističe veliki potencijal ovog receptora za medicinsku primjenu u starijoj populaciji“, kaže molekularna biološkinja, Julian Leman, sa Univerziteta u Lajpcigu.
