Kako su saopštili iz lokalne samouprave, izložbu je otvorio predsjednik Opštine Kotor Vladimir Jokić, a govorili su i koautorka Marija Starčević, rukovoditeljka Gradske biblioteke i čitaonice Kotor te Gojko Božović, glavni i odgovorni urednik izdavačke kuće „Arhipelag“.

“Postavka je koncipirana kao putovanje kroz život i djelo Danila Kiša, sačinjeno od fragmenata, odlomaka i tragova koji tek u svojoj ukupnosti otkrivaju jedinstvenu priču o sjećanju, identitetu, istrajavanju i dosljednosti. Izložba nije samo biografska, već i duboko poetska i misaona – događaji iz Kišovog ličnog i profesionalnog života osvetljeni su odlomcima iz njegovih intervjua, eseja i književnih djela, čime sam pisac simbolično vodi posjetioce kroz „arhiv“ svog života. Poseban segment postavke čine fotografije, rukopisi, porodični dokumenti, pisma, nagrade i arhivska građa iz Kišove zaostavštine, koji se čuvaju u arhivima SANU”, navodi se u saopštenju.

Koautorka Starčević istakla je da je izložba zamišljena kao svojevrsni „Ex voto“ – zavjet piscu koji je duboko vjerovao da je književnost najuzvišeniji oblik svjedočenja, a jezik jedini dar onima kojima je istorija razorila sve drugo. Ona je naglasila i posebnu simboliku što se izložba održava u Kotoru, gradu koji je Kiš opisivao kao „magično mjesto“.

Gojko Božović govorio je o neraskidivoj vezi između Kišovog života i njegove literature, ističući da u njegovom slučaju ta veza nije bila poza, već umjetnička sudbina. Podsjetio je da Kišovo djelo predstavlja snažno svjedočanstvo o najdubljim iskustvima 20. vijeka – o smrti, ratu, Holokaustu, totalitarizmima i sudbini pojedinca, ali i o snazi jezika, stila i istine.

“Izložbu prati poseban vizuelni identitet, sa snažnim savremenim izrazom, koji potpisuje Voislav Bulatović, čijom je dizajnerskom vještinom ostvaren sugestivan i estetski upečatljiv ambijent. Kroz precizno oblikovan odnos slike, teksta, svjetla i prostora, izložba ostvaruje snažan sadržajni i emotivni utisak, čineći da publika ne bude samo posmatrač, već aktivni učesnik u Kišovom duhovnom i stvaralačkom univerzumu”, navodi se u izvještaju sa otvaranja izložbe.

Predsjednik Opštine Kotor Vladimir Jokić u svom obraćanju apostrofirao je značaj Kišovog djela, naglasivši kako je Kiš umnogome uticao na njegovo intelektualno i moralno oblikovanje.

On je naglasio da Kišova borba protiv zla i banalnosti ostaje trajna obaveza i za današnje vrijeme, simbolično otvorivši izložbu pozdravom „Borisu Davidoviču“, podvlačeći trajnu aktuelnost Kišovog opusa.

Izložba „EX VOTO Danilu Kišu (1935–1989)“ otvorena je u okviru obilježavanja Dana opštine Kotor i biće dostupna publici do kraja februara 2026. godine.