Krvna grupa je veoma važna kada govorimo o zdravlju, a novo istraživanje je pokazalo da osobe sa specifičnom podgrupom krvne grupe A imaju veću vjerovatnoću da dožive moždani udar prije 60. godine, piše Science alert.
Ovo otkriće, objavljeno u naučnom radu iz 2022. godine, produbljuje razumijevanje kako jedinstvena biološka građa tijela može uticati na zdravlje.
“Ovo značajno i iznenađujuće istraživanje proširuje naše znanje o nemodifikovanim faktorima rizika za moždani udar – uključujući i krvnu grupu osobe”, izjavio je dr Mark Gladvin, lekar-istraživač sa Univerziteta u Merilendu, kada je studija objavljena. Kako krvna grupa utiče na rizik?
Vjerovatno ste čuli za krvne grupe A, B, AB i O, koje označavaju različite hemijske markere, poznate kao antigeni, na površini crvenih krvnih zrnaca. Čak i unutar ovih glavnih grupa postoje suptilne varijacije uzrokovane genetskim mutacijama.
Istraživači su analizirali podatke iz 48 genetskih studija, obuhvatajući oko 17.000 pacijenata koji su pretrpjeli moždani udar i skoro 600.000 kontrolnih ispitanika bez udara, uzrasta od 18 do 59 godina.
Njihovi rezultati pokazali su jasnu povezanost između gena odgovornog za podgrupu A1 i ranog moždanog udara.
“Broj ljudi koji doživljavaju rani moždani udar raste”, rekao je glavni autor studije, vaskularni neurolog dr Steven Kitner sa Univerziteta u Merilendu i dodao da “ove osobe imaju veći rizik od smrtnog ishoda, a preživjeli mogu decenijama živeti sa posledicama”.
Uprkos tome, malo je istraživanja o uzrocima ranih moždanih udara.
Genomska analiza identifikovala je dva mjesta u genetskom materijalu koja su snažno povezana sa ranijim rizikom od moždanog udara, od kojih se jedno poklapa sa lokacijom gena za krvne grupe.
Detaljnija analiza pokazala je da osobe čiji genom nosi varijaciju krvne grupe A imaju 16 odsto veći rizik od moždanog udara pre 60. godine u odnosu na osobe sa drugim krvnim grupama. Za nosioce gena za O1 krvnu grupu rizik je bio manji za 12 odsto.
Ipak, istraživači napominju da je dodatni rizik kod osoba sa krvnom grupom A mali, te da nema potrebe za dodatnom pažnjom ili posebnim skriningom u ovoj grupi.
“Još uvijek ne znamo tačno zašto krvna grupa A nosi veći rizik”, kaže dr Kitner.
Kako navodi, “vjerovatno je povezano sa faktorima zgrušavanja krvi, poput trombocita i ćelija koje oblažu krvne sudove, kao i drugih proteina u cirkulaciji, koji svi igraju ulogu u formiranju krvnih ugrušaka”.
Šta ovo znači u praksi?
Iako rezultati mogu zvučati alarmantno, važno je staviti ih u kontekst: svake godine u SAD-u oko 800.000 ljudi doživi moždani udar, od čega tri četvrtine osobe starije od 65 godina, pri čemu se rizik udvostručuje svakih deset godina nakon 55.
Studija je obuhvatila učesnike iz Sjeverne Amerike, Evrope, Japana, Pakistana i Australije, pri čemu su osobe van evropskog porijekla činile 35 odsto ispitanika. Buduća istraživanja sa raznovrsnijim uzorkom mogu pomoći da se bolje razumije ova povezanost.
