To je Portalu RTCG kazao dobro obaviješteni sagovornik, ocijenivši da se samo potvruđuju sva ranija pisanja o tome da u šumarstvu ima mnogo nezakonitih radnji.
“Svega ima. Biće krivičnih prijava i vidjećemo poslije toga šta će se dalje dešavati. Mislim da bi neko morao da odgovara za stanje koje se tamo pokazuje i otkriva iz dana u dan”, rekao je taj sagovornik.
Komisija je započela rad i kontrolu u rožajskim šumama prije desetak dana i još nije završila posao.
Drugi sagovornik tog portala rekao je da etat, odnosno obim sječe, na nivou opštine Rožaje godišnje iznosi oko pedeset do šezdeset hiljada kubika, a da se svake godine posječe još toliko.
“Najveće mahinacije se događaju sa takozvanom nadoznakom. To znači da se ulazi u odjeljenja gdje je sječa završena i gdje možda i do deset godina više ne bi trebalo da se sječe, a onda se naknadnom doznakom sječe prekomjerno. Na taj način se uglavnom posječe duplo više nego što je godišnje dozvoljeno ili legalno doznačeno”, objasnio je.
Poslednja Svemirska snimanja šuma u Crnoj Gori, koja je za potrebe Državne revizorske institucije uradila Evropska svemirska agencija, potvrdila su da se godišnje u našoj državi posječe tri puta više drveta nego što se prikaže u zvaničnim institucijama koje se bave zaštitom i gazdovanjem šumama.
Državna revizorska institucija (DRI) objavila je, naime, izvještaj o reviziji sprovođenja politike zaštite životne sredine, s fokusom na bespravnu sječu šuma, a nalazi pokazuju da je sistem borbe protiv bespravne sječe u Crnoj Gori neefikasan, fragmentiran i bez adekvatne kontrole.
“Analizom zvaničnih podataka o sječama šuma u Crnoj Gori za period 2017-2024. godine, koji su dostavljeni od strane Uprave za gazdovanje šumama i lovištima, utvrđeno je da se isti ne mogu uzeti kao tačni jer nedostaje pouzdan i nezavisan nadzor, pa se zvanični podaci o količini sječe šume ne mogu uzeti kao pouzdani. Uprava za gazdovanje šumama i lovištima nema odgovarajući monitoring i digitalne alate za praćenje, pa je stoga teško potvrditi da trenutni nivo iskorišćenja je stvarno održiv”, navodi DRI.
Prema satelitskoj analizi koju je za potrebe DRI uradila Evropska svemirska agencija, u periodu 2021–2024. šumske površine u Crnoj Gori smanjene su za 587,1 km², što odgovara količini od oko 9,4 miliona kubika drvne mase.
Sa druge strane zvanični podaci Uprave za gazdovanje šumama bilježe tek 2,1 milion kubika – razlika ukazuje na moguću bespravnu sječu, slabosti u nadzoru i netačne evidencije.
“Iako se podaci dobijeni procjenom ne mogu tretirati kao potpuno precizni i konačni, razlika između ovih procjena i zvanično prijavljenih podataka ukazuje na značajnu nepodudarnost. Ovako značajna odstupanja ukazuju na potrebu za detaljnijom analizom uzroka, uključujući mogućnost postojanja dodatno neregistrovanih sječa, metodološke razlike u prikupljanju podataka, prirodne poremećaje koji nijesu evidentirani kao sječe, kao i moguće nedostatke u sistemu evidentiranja i praćenja šumskih resursa”, piše u izvještaju DRI.
DRI je ocijenila da institucije nijesu uspješno odgovorile na problem, te da nema dovoljno nadzora, koordinacije ni efikasnog sankcionisanja. Uočeni su ozbiljni propusti u sprovođenju akcionih planova, kao i nedostatak strateškog okvira nakon 2021. godine.
Revizija je rezultirala sa 20 preporuka, uključujući: donošenje nove Nacionalne šumarske politike, jačanje inspekcija i digitalnog nadzora, osnivanje državnog preduzeća za gazdovanje šumama, razmatranje moratorijuma na sječu u najugroženijim zonama.
Sasvim sigurno da je nakon ovog izvještaja pojačana kontrola po preporukama DRI, što se u Rožajama i na terenu pokazuje katastrofalno, ili upravo onako kako piše u nalazima satelitskog snimanja. U svakom slučaju, potrebno je sačekati da Inspektori koji rade kontrolu završe posao do kraja, kada će se znati protiv koga će biti podnešene krivične prijave.
