Ministar javne uprave, Marash Dukaj održao je glavno predavanje na samitu, obraćajući se sa centralne govornice pred donosiocima odluka, ekspertima i liderima iz oblasti sajber bezbjednosti iz cijelog svijeta.

U svom izlaganju, Dukaj je poručio da sajber bezbjednost danas predstavlja jedno od ključnih pitanja nacionalne bezbjednosti, demokratske otpornosti i povjerenja građana u institucije, naglašavajući da digitalni prostor postaje jednako važan za stabilnost država kao i njihov fizički prostor.

Govoreći o iskustvu Crne Gore, podsjetio je na veliki sajber napad na državne sisteme 2022. godine, ističući da je upravo taj događaj predstavljao prekretnicu koja je ubrzala reforme i osnažila institucionalni odgovor države na savremene bezbjednosne izazove.

Dukaj je naglasio da je Crna Gora od tada usvojila novi Zakon o informacionoj bezbjednosti, usklađen sa NIS2 direktivom Evropske unije, unaprijedila institucionalni okvir kroz jačanje Vladinog CIRT-a i G-SOC centra, te pokrenula uspostavljanje Agencije za sajber bezbjednost kao ključnog stuba nacionalnog sistema zaštite.

Posebnu pažnju posvetio je razvoju ljudskih resursa i regionalnoj saradnji, navodeći da Centar za sajber kapacitete Zapadnog Balkana (WB3C) u Podgorici predstavlja jednu od najvažnijih regionalnih inicijativa za razvoj znanja, vještina i otpornosti na rastuće sajber prijetnje.

„Zapadni Balkan nije periferija evropske sajber bezbjednosti, već dio njenog jezgra. Ulaganje u sajber kapacitete regiona predstavlja investiciju u evropsku stabilnost, otpornost i bezbjednost”, poručio je Dukaj.

Ministar je istakao da sajber prijetnje ne poznaju granice i da nijedna država, bez obzira na veličinu ili nivo razvoja, ne može samostalno odgovoriti na sve izazove digitalnog doba, zbog čega su partnerstvo, koordinacija i međunarodna saradnja od presudnog značaja.

On je ocijenio da se evropska bezbjednost danas ne mjeri samo snagom institucija i ekonomija, već i sposobnošću država da zaštite svoje digitalne sisteme, kritičnu infrastrukturu i demokratske procese.

Zaključujući glavno predavanje, Dukaj je uputio snažnu poruku o evropskoj perspektivi regiona i zajedničkoj odgovornosti za očuvanje bezbjednosti digitalnog prostora.

„U vremenu kada se stabilnost država i povjerenje građana sve više brane u digitalnom prostoru, jačanje sajber otpornosti je strateški i politički imperativ. Crna Gora ostaje pouzdan partner Evropske unije i NATO saveza, posvećena izgradnji bezbjednog, otvorenog i otpornog digitalnog društva. Sigurna Evropa nije moguća bez sajber otpornog Zapadnog Balkana, a snažan Zapadni Balkan znači snažniju i bezbjedniju Evropu”, zaključio je ministar Dukaj.