Ovogodišnja Konferencija održava se pod sloganom Konvencija na 20 godina: Proslava i konsolidacija dostignuća i oblikovanje sledeće faze implementacije u svijetu koji se mijenja (CRPD at 20: Celebrating and consolidating achievements and shaping the next phase of implementation in a changing world), čime se obilježavaju dvije decenije od usvajanja Konvencije UN o pravima osoba s invaliditetom – prvog međunarodnog ugovora o ljudskim pravima u čijem su kreiranju aktivno učestvovale same osobe s invaliditetom i njihove reprezentativne organizacije.
“Konferencija država ugovornica predstavlja najznačajniji godišnji globalni forum za razmatranje primjene Konvencije i okuplja predstavnike država ugovornica, organizacije osoba s invaliditetom, nezavisne eksperte, akademsku zajednicu i institucije Ujedinjenih nacija. Pored razmjene iskustava i predstavljanja dobrih praksi, ovogodišnji COSP ima i poseban značaj jer će tokom njegovog održavanja biti izabrani novi članovi Komiteta UN za prava osoba s invaliditetom, tijela koje prati sprovođenje Konvencije i daje ocjene i preporuke državama ugovornicama za unapređenje politika i praksi u cilju adekvatnog i potpunog sprovođenja i poštovanja Konvencije”, navode iz UMHCG.
Marina Vujačić učestvovaće kao panelistkinja na pratećem događaju Unapređenje političkog učešća: Pristupačni parlamenti kao pokretači inkluzije osoba s invaliditetom (Advancing Political Participation: Accessible Parliaments as Drivers of Disability Inclusion) koji zajednički organizuju Misija Republike Moldavije pri Ujedinjenim nacijama, Kancelarija OEBS-a za demokratske institucije i ljudska prava (OSCE/ODIHR), Evropski parlament, stalne misije Jermenije, Crne Gore i Ukrajine pri Ujedinjenim nacijama, kao i organizacija „Fight for Right“ iz Ukrajine.
“Panel će biti posvećen ostvarivanju prava osoba s invaliditetom na puno i djelotvorno učešće u političkom i javnom životu, garantovanog članom 29 Konvencije, s posebnim fokusom na razvoj pristupačnih i inkluzivnih parlamenata kao temelja demokratskih društava”, dodaje se u saopštenju.
Učešće UMHCG-a na ovom panelu, kako ocjenjuju, posebno je značajno imajući u vidu da je Skupština Crne Gore, uz podršku OSCE/ODIHR-a, tokom 2025. formirala Radnu grupu za procjenu pristupačnosti i inkluzivnosti parlamenta za osobe s invaliditetom, čija je Marina Vujačić jedna od članica.
“Kroz ovaj proces, predstavnici organizacija osoba s invaliditetom, uključujući UMHCG, aktivno su učestvovali u procjeni fizičke pristupačnosti zgrade parlamenta, analizi pristupačnosti internet stranice i društvenih mreža Skupštine, fokus grupama i konsultacijama koje će biti osnova za izradu preporuka za unapređenje inkluzivnosti parlamentarnog rada, kroz konkretan akcioni plan”, stoji u saopštenju.
Iskustva i nalazi iz Crne Gore biće predstavljeni upravo na panelu u okviru COSP19, zajedno s primjerima iz drugih država, s ciljem promocije konkretnih reformi koje će omogućiti da osobe s invaliditetom budu ravnopravno zastupljene u političkom životu, ne samo kao birači, već i kao nosioci javnih funkcija i donosioci odluka.
“Učešće Marine Vujačić na Konferenciji i panelu omogućio je OSCE/ODIHR, koji je ujedno i jedan od organizatora i inicijator ovog panela, dok je, po našim saznanjima, ovo prvi put da neko od predstavnika reprezentativnih organizacija osoba s invaliditetom iz Crne Gore učestvuje na konferenciji država ugovornica Konvencije”, dodaje se.
Iz UMHCG naglašavaju da je obilježavanje dvadeset godina od usvajanja Konvencije prilika da se potvrdi da puno učešće osoba s invaliditetom u političkom i javnom životu nije pitanje dobre volje, već obaveza država ugovornica i jedan od ključnih pokazatelja demokratskog razvoja i poštovanja ljudskih prava.
“UMHCG smatra da iskustva predstavljena na COSP19 treba da budu dodatni podsticaj crnogorskim institucijama, prije svega Skupštini Crne Gore, da kreiraju i unaprijede zakonodavni okvir kojim će se obezbijediti stvarna politička participacija osoba s invaliditetom. To podrazumijeva normiranje inkluzivnih odredbi, kroz garancije pune pristupačnosti, uvođenje mjera afirmativne akcije i nedostajućih mehanizama zastupljenosti, uključujući i stvaranje uslova da osobe s invaliditetom budu birane za poslanike i poslanice i, kao samozastupnici, neposredno učestvuju u donošenju odluka i zastupanju interesa zajednice kojoj pripadaju i društva u cjelini”, zaključuje se u saopštenju, prenosi PR Centar.
