Irska, članica EU od 1973. godine, osmi put preuzima predsjedavanje Savjetom. U svom programu kao glavne prioritete istakla je ekonomsku konkurentnost, bezbjednost, proširenje i nastavak podrške Ukrajini.

Članovi Evropske komisije, predvođeni predsjednicom Ursulom fon der Lajen, boraviće u četvrtak i petak u Korku, u Irskoj, što je uobičajena praksa na početku svakog rotirajućeg predsjedavanja, kada članovi Komisije razgovaraju sa članovima vlade zemlje koja predsjedava.

U srijedu će predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta prisustvovati u Dablinu svečanosti povodom početka irskog predsjedavanja i razgovarati sa irskim premijerom Majklom Martinom.

Irska će kao predsjedavajuća zemlja imati ključnu ulogu u pregovorima o narednom Višegodišnjem finansijskom okviru (VFO), što će biti jedna od glavnih tema u drugoj polovini godine.

Lideri država članica EU na samitu održanom prošle nedjelje zadužili su Irsku da do oktobra pripremi novi okvir za pregovore o iznosima u okviru VFO-a, kao i predlog novih sopstvenih izvora finansiranja evropskog budžeta.

Dogovor o strukturi budućeg sedmogodišnjeg budžeta već je postignut, a sada preostaje najteži dio – pregovori o ukupnoj veličini budžeta i iznosima za svaku kategoriju rashoda. Cilj je da se sporazum postigne do kraja godine, što će, s obzirom na različite stavove država članica, biti veoma teško ostvariti.

Koliko su pozicije udaljene pokazuje i činjenica da Njemačka, najveći neto uplatilac u evropski budžet, traži budžet koji je čak 400 milijardi eura manji od predloga Evropske komisije, koja je predložila iznos od dva biliona eura za programski period od 2028. do 2034. godine.

S druge strane, takvo smanjenje neprihvatljivo je za većinu država članica, koje iz budžeta dobijaju više sredstava nego što u njega uplaćuju.

Kada je riječ o konkurentnosti, Irska će raditi na sprovođenju plana „Jedna Evropa, jedno tržište”, čiji je cilj da se evropsko jedinstveno tržište dovrši do kraja ove godine. To, između ostalog, uključuje pojednostavljenje propisa i smanjenje administrativnih opterećenja za preduzeća, kao i dalje produbljivanje jedinstvenog tržišta inicijativama poput predloga EU-Inc, čiji je cilj da inovativnim startapima i kompanijama omogući osnivanje i poslovanje prema jedinstvenim, usklađenim pravilima širom Evropske unije.

Tokom predsjedavanja Irska će biti domaćin dva samita. Dana 12. novembra biće održan samit Evropske političke zajednice, a dan kasnije i neformalni samit lidera država članica EU. Tokom narednih šest mjeseci u Irskoj će biti održano oko 20 neformalnih sastanaka ministara.