Početak zajedničkog života

Brak se tradicionalno povezuje sa mlađim parovima koji tek započinju zajednički život. Međutim, demografske promjene posljednjih decenija donijele su drugačiju sliku. Ljudi žive duže, dok su prekidi dugogodišnjih brakova u pedesetim godinama, poznati kao “sijedi razvodi”, sve češći.

Zbog toga se nameće pitanje šta se događa kada ljudi u tim godinama ponovo traže partnera i koji faktori mogu uticati na uspjeh nove veze, piše Psychology Today.

Nove veze u brojkama

Istraživanje koje su 2025. godine sproveli Suzan Braun i njene kolege sa Univerziteta Bowling Green pokazalo je da nakon 50. godine ne raste samo broj razvoda već i broj ljudi koji ulaze u nove emotivne odnose.

Prema dostupnim podacima, novu romantičnu vezu započinje 37 odsto muškaraca i 22 odsto žena. Pri tome je zajednički život mnogo češći od formalnog braka, jer mnogi ljudi u toj fazi života ne vide potrebu za sklapanjem novog braka.

Razlike između muškaraca i žena posebno su vidljive kada se posmatra njihova prethodna bračna istorija. Muškarci koji nakon razvoda započnu novu vezu najčešće su prethodno bili duže u braku nego žene. Takođe, muškarci koji su se ženili više puta češće su spremni da ponovo potraže partnerku.

U kasnijoj životnoj dobi heteroseksualni muškarci imaju i veći izbor potencijalnih partnerki, jer je među starijom populacijom više žena, između ostalog zbog kraćeg prosječnog životnog vijeka muškaraca.

Na odluku o novoj vezi utiču i društvene okolnosti. Starije žene često pokazuju manju zainteresovanost za nove partnerske odnose, između ostalog zbog tradicionalne podjele obaveza koju brak, ali i zajednički život, mogu donijeti.

Žene su češće te koje preuzimaju kućne poslove i brigu o partneru, dok zauzvrat mogu imati veću finansijsku sigurnost. Međutim, takav odnos se može promijeniti odlaskom u penziju, kada muškarcima prihodi mogu biti manji, dok potreba za njegom i pomoći postaje veća.

S druge strane, stariji muškarci rjeđe žele preuzeti obaveze prema ženi koja već ima sopstvene obaveze staranja, na primjer prema svojim roditeljima. U cijelu priču uključuju se i djeca. Ako muškarac ima blizak odnos sa svojom djecom, ona mogu preuzeti dio brige kada za to dođe vrijeme.

Psihologija novog početka

Naučnici su, kako bi bolje razumjeli proces pronalaska novog partnera nakon razvoda, analizirali podatke iz velike Studije o zdravlju i penziji.

Identifikovali su 171 muškarca i 78 žena koji su nakon razvoda započeli novu vezu. Od ukupnog broja žena koje su pronašle novog partnera, njih 56 odsto odlučilo se na novi brak, dok je to učinilo 40 odsto muškaraca.

Istraživače je posebno zanimalo šta razlikuje osobe koje su odlučile da ponovo stupe u brak od onih koje su se odlučile samo na zajednički život.

U obzir su uzeti različiti faktori, među kojima su obrazovanje, zaposlenje, imovina, zdravstveno stanje, društveni kontakti i “bračna istorija”. Posmatrani su trajanje prethodnog braka, period koji je prošao od razvoda, kao i dob u kojoj je brak okončan.

Uz imovinsko stanje, upravo se bračna istorija pokazala kao jedan od ključnih faktora.

Osobe koje su se formalno razvele češće su tražile novog partnera od onih koje su se samo razišle. Autori istraživanja navode da to potvrđuje tezu kako “raniji događaji i iskustva imaju trajne posljedice na kasnije životne prelaze”.

Čini se da se ljudi prilikom odluke o novoj vezi više vode emocijama nego racionalnim razlozima. Drugi faktori, poput toga imaju li djecu ili unuke, nisu imali značajan uticaj, posebno kada su u pitanju žene.

Kakve su ljubavne veze u poznijim godinama?

Dinamiku novih partnerskih odnosa istraživala je i Čaja Koren sa Univerziteta u Haifi 2022. godine.

U istraživanju su učestvovali udovci, udovice, ali i osobe koje su iza sebe imale razvod. Kroz detaljne razgovore sa 38 parova u dobi od 66 do 92 godine analizirani su različiti aspekti ljubavi u kasnijem životnom dobu.

Učesnici su ljubav opisali kao stanje u kojem se “osjećaju dobro”, a podijelili su je na prijatnu, roditeljsku i bratsku, prenosi Superžena.

Kao i kod drugih partnerskih odnosa, i kod ovih parova postojale su faze zaljubljenosti, nakon kojih su se osjećanja postepeno smirivala. Ipak, briga o partneru ostajala je važan dio odnosa.

Posebno zanimljiv zaključak istraživanja odnosio se na ekskluzivnost ljubavi. Učesnici su svoju ljubav opisivali kao isključivu, a takva se povezanost održavala kroz predanost, koja obuhvata privrženost i strast.

Ipak, kod ovih parova saosjećanje je bilo izraženije od same strasti, što pokazuje da ljubav u kasnijoj životnoj dobi može imati drugačiji oblik, ali i dalje ostati snažna i ispunjavajuća.