Prema pisanju Njujork tajmsa, Vašington nastoji da svoj lunarni reaktor pripremi za lansiranje do decembra 2030. godine, dok Rusija i Kina razvijaju zajednički projekat čija je realizacija planirana za 2036.
Američki Lunarni reaktor 1 trebalo bi da proizvodi oko 20 kilovata električne energije i da autonomno funkcioniše pet godina. Ruski projekat „Selena“ predviđen je za proizvodnju do 10 kilovata, ali bi, prema dostupnim podacima, mogao da radi čak deset godina bez ljudske intervencije.
Razlog za ovakve projekte je jednostavan – Sunce na Mjesecu nije stalno dostupan izvor energije. Lunarna noć traje približno dvije zemaljske nedelje, što predstavlja veliki problem za solarne panele. Nuklearni reaktor bi zato mogao da obezbijedi kontinuirano napajanje opreme, komunikacionih sistema i drugih postrojenja buduće baze.
Posebnu pažnju privlači rusko iskustvo. Njujork tajms navodi da je tokom sovjetske ere u orbitu lansirano više od 30 svemirskih reaktora, uglavnom tokom 1970-ih i 1980-ih. To iskustvo Moskvi daje značajnu tehnološku prednost u oblasti svemirske nuklearne energetike.
List ističe i pitanje snabdijevanja nuklearnim gorivom, navodeći da Rusija ima povoljniju poziciju kada je riječ o pristupu uranijumu koji se koristi u ovakvim sistemima, dok su američke zalihe ograničenije.
Vašington, međutim, ne želi da zaostane. NASA i američko Ministarstvo energetike objavili su 13. januara 2026. nameru da zajednički razviju lunarni nuklearni reaktor, obezbijede gorivo, potrebne dozvole i pripreme sistem za lansiranje.
U cijeloj priči postoji i ozbiljan bezbedjenosni rizik. Prema planovima, reaktori bi bili aktivirani tek nakon slijetanja na Mesec, kako bi se smanjila opasnost tokom lansiranja. Ipak, stručnjaci upozoravaju da sve intenzivnija konkurencija Rusije, Kine i SAD može dodatno povećati pritisak da se rokovi skraćuju.
Ako se planovi ostvare, sljedeća velika svemirska trka neće se voditi samo oko toga ko će prvi stići na Mesec, već ko će tamo prvi uspjeti da napravi energetski sistem sposoban da radi godinama.
