Docent dr Nikoleta Đukanović ističe da političari uporno pokazuju da ne prave jasnu razliku između države i partije, te se, kako kaže, uz vidljive zloupotrebe i negativnu funkcionersku kampanju, često događa da je narušen integritet izbornog procesa.

Kako bi se sačuvao integritet izbornog procesa, Agencija za sprječavanje korupcije poziva političke subjekte na dodatni stepen odgovornosti u susret izbornom procesu.

Agencija posebno ukazuje na to da se rizici za integritet izbornog procesa ne odnose isključivo na finansiranje aktivnosti političkih subjekata, već, kako ističe direktorica Kristina Braletić, i na pojave koje u javnosti mogu stvoriti percepciju nejednakih uslova političke utakmice.

“Izbori se približavaju i već sada vidimo aktivnosti koje, iako formalno nijesu dio izborne kampanje, po svom karakteru mogu imati obilježja predizborne promocije. Integritet izbornog procesa počinje prije formalnog početka kampanje. Odgovornost svih učesnika za jednake i fer uslove izbora počinje prije nego što kampanja formalno počne. Zato pozivamo sve političke subjekte da i prije formalnog početka kampanje postupaju odgovorno i transparentno, i da vode računa o jednakim uslovima za sve učesnike političke utakmice”, naglašava Braletić.

Navodi da poseban izazov i rizik predstavlja period prije raspisivanja izbora, odnosno prije formalnog početka kampanje i nastupanja obaveze otvaranja posebnog računa za njeno finansiranje.

“Upravo je taj period, u okviru procjene rizika koju smo radili u saradnji sa Ajfesom, prepoznat kao posebno važan za očuvanje integriteta izbornog procesa. Agencija će takve aktivnosti pažljivo pratiti. To što određena situacija nije jasno određena zakonom, ne znači da ne može predstavljati rizik za transparentnost i integritet izbora”, ističe Braletić.

Da izborna kampanja počinje mnogo prije njenog formalnog početka, primjećuje i docentkinja doktorka Nikoleta Đukanović, pridružena članica Odbora za izbornu reformu iz reda akademske zajednice.

Političari, i na lokalnom i na nacionalnom nivou, zapaža, vrlo često koriste svoje pozicije i redovne aktivnosti za okupljanje birača, odnosno dostizanje što većeg broja glasova.

“Uz to, vrlo često ide i zloupotreba državnih resursa. I rezultati, ono što je vrlo sporno, jeste da se vrlo često rezultati koji su postignuti na nivou vlade ili lokalne samouprave ili neke druge pozicije, prikazuju kao ustvari partijski uspjeh, čime nekako nam uporno političari pokazuju da ne prave jasnu razliku između države i partije, što govori o tome koliko još uvijek nismo demokratsko zrelo društvo”, ocjenjuje Đukanović.

Zato je važno, podvlači Đukanović, nastaviti proces emancipacije, odnosno razvoja i jačanja političke kulture.

“Sa jedne strane, vidne su zloupotrebe, one koje su jasne sa formalno-pravnog aspekta, ali i one koje možda nisu toliko vidljive. Uz to, uz negativnu funkcionersku kampanju, često se dešava da je integritet izbornog procesa doveden u pitanje, što itekako utiče, naravno, i na povjerenje građana”, kaže Đukanović.

Zato iz Agencije za sprječavanje korupcije poručuju da će u okviru svojih zakonskih nadležnosti nastaviti da prate razvoj političkih i promotivnih aktivnosti u predizbornom periodu, primjenjuju procedure za procjenu rizika, kao i da ukazuju na pojave koje mogu biti relevantne sa stanovišta transparentnosti, finansiranja i integriteta izbornog procesa.