Međutim, iskustva iz drugih evropskih zemalja pokazuju da ovu vrstu opasnosti praktično nije moguće u potpunosti ukloniti, čak ni nakon više decenija od završetka ratnih sukoba.

Prema podacima nekoliko evropskih vlada, zemlje poput Njemačke, Francuske ili Nizozemske i danas su „posijane“ neeksplodiranim sredstvima iz Drugog, pa čak i iz Prvog svjetskog rata.

Belgija godišnje ukloni stotine tona eksplozivnih sredstava

Tokom ljeta i sezone požara u nekoliko evropskih zemalja vatrogasci nisu mogli gasiti vatrenu stihiju jer su polja i šume bili posijani neeksplodiranim minsko-eksplozivnim sredstvima.

Prema priči koju je tokom ljeta objavio Associated Press, samo u Belgiji svake godine bude prijavljeno oko 3.000 slučajeva pronalaska ovakvih sredstava, pri čemu se u prosjeku pronađe i uništi oko 200 do 250 tona neeksplodiranih minsko-eksplozivnih sredstava.

Na dnu Baltičkog mora, prema navodima Konvencije za zaštitu morske sredine sjeveroistočnog Atlantika, nalazi se, prema procjenama, oko 1,6 miliona tona neeksplodiranih minsko-eksplozivnih sredstava zaostalih iz dva svjetska rata.

Na sajtu Vlade Francuske navedeno je da svake godine civilna zaštita te zemlje uništi oko 500 tona ovakvih sredstava, koja se pronađu prilikom izgradnje objekata ili ih otkriju slučajni prolaznici.

Prema podacima lokalnih vlasti u Brandenburgu, koje smo pronašli na internetu, na području oko Berlina nalazi se oko 5.800 kvadratnih kilometara teritorije pod sumnjom da se na njoj nalaze zakopana minsko-eksplozivna sredstva zaostala iz perioda bitke za Berlin u Drugom svjetskom ratu.

Samo tokom 2025. godine, prema tim navodima, na teritoriji oko Berlina pronađeno je oko 360 tona ovih sredstava.

I u regionu Ahena, području Njemačke gdje su 1944. i 1945. godine vođene teške bitke, nalaze se hiljade hektara teritorije pod sumnjom da se na njima nalazi veliki broj ovakvih sredstava.

Njemački mediji su u avgustu ove godine izvještavali o sporadičnim eksplozijama tokom sezone požara, a situaciju je dodatno otežavala činjenica da je riječ o žbunovitom i šumovitom predjelu, gdje se ovakva sredstva teško mogu uočiti.

Kada je riječ o BiH, prema podacima Centra za uklanjanje mina u BiH (BHMAC), procjenjuje se da je i dalje oko 775 kvadratnih kilometara teritorije označeno kao opasna ili sumnjiva površina, što, kako je naglašeno, predstavlja oko 1,5 odsto teritorije zemlje.

Kao i u ostatku Evrope, i u BiH problem predstavlja činjenica da nisu sva ova područja dobro označena, pa nije moguće utvrditi ne samo tačne lokacije već ni eventualnu gustinu mina na sumnjivim površinama.

Osim toga, u BiH je, kako navode u BHMAC-u, evidentirano 8.272 minska zapisnika o minskim poljima, dok je od početka deminiranja uklonjena minska opasnost na područjima obuhvaćenim sa 10.857 minskih zapisnika.

Međutim, kao i u ostatku Evrope, najopasnija područja su ona na kojima ne postoje tačno obilježena minska polja ili podaci navedeni u dokumentaciji nisu pouzdani.

„Problem predstavlja kvalitet minskih zapisnika prema kojima se u velikom broju slučajeva ne može utvrditi tačna lokacija minskog polja, oblik i raspored mina na terenu. Nedostupni, odnosno nefunkcionalni zapisi o minskim poljima znače sve težu identifikaciju preostalih minskih polja, koja su uglavnom u brdsko-planinskim područjima“, naglašeno je u ovom izvještaju.

U BHMAC-u dodaju da nedostatak relevantnih informacija, usljed protoka vremena, dodatno otežava identifikaciju sumnjivih područja.

Neeksplodirana sredstva odnose živote i decenijama nakon ratova

Prema nekim od izvještaja koje smo uspjeli pronaći na internetu, u evropskim zemljama je od kraja Drugog svjetskog rata do danas poginulo više stotina ljudi zbog eksplozija ovakvih sredstava.

Na internetu se mogu pronaći i članci u kojima su zabilježene ovakve tragedije, poput eksplozije u Getingenu u Njemačkoj 2010. godine, kada je poginulo troje ljudi, a šestoro povrijeđeno u eksploziji neeksplodiranog sredstva, više decenija nakon rata.

U BHMAC-u ističu da se i dalje dešavaju smrtni slučajevi i ozbiljna ranjavanja u BiH zbog kontakta s ovakvim sredstvima.

Kako navode, od kraja rata u BiH stradale su čak 1.782 osobe, dok je tokom rata registrovano gotovo 7.000 žrtava ovih sredstava. Među poslijeratnim žrtvama najviše je muškaraca, njih oko 1.600.

Prilikom deminiranja u BiH stradala su, kako je istaknuto, 134 deminera, od kojih su 53 smrtno stradala, dok je 81 deminer zadobio teže ili lakše povrede.