Piše: Mr Nebojša Jušković
potpresjednik Svjetske vazduhoplovne federacije 2013-2015
Podpresjednik Vazduhoplovnog saveza SiCG
Član Skupštine SMATS-a 2022-2024
Ministar Radulović je po prvi put, ekskluzivno iznio plan za budućnost upravljanja vazdušnim prostorom iznad Crne Gore.
I ranije je postavljano ovo pitanje koje je imalo cisto politiciku konotaciju suprotno zahtjevima i potrebama struke.
Zasto bas sada Vlada Milojka Spajica postavlja ovo pitanje ,nije tesko odgonetnuti,rusenje i poslednjeg zajedncikog preduzeca Srbije i Crne Gore i ispunjenju zahtjeva pojedinih ambasadora u Crnoj Gori.
Za stručnu javnost plan je nerealan, neozbiljan i laički. Uvidom na portal Vlade Crne Gore, nije ga moguće naći, što dodatno uliva bojaznost u cjelokupni proces.
Podsjeanja radi, SMATS-a je jedna od prvih koja je, pod rukovodstvom bivšeg diretora Stankova, napravila FAB sistem, odnosno objedninjavanje kontole leta Srbije i Crne Gore.
Centralnoevropski FAB sistem danas čine Njemačka, Luksemburg, Švajcarska i Francuska, što jasno pokazuje koliko je značajno zajedničko povezivanje kontrole leta.
Dali Spajc rusenjem SMATS-a zeli da napravi “FAB” sa Tiranom ili Zagrebom nije tesko predpostaviti prateci njegovo politicko djelovanje!!!
Ovakvim potezom prevazisao je najradikalnije pobornike bivseg rezima kada je u pitanju razvoj bilo kakvih odnosa sa Srbijom.
Evropska regulativa ne insistira nužno da se poslovi nadzora vazdušnog saobraćaja moraju obavljati sa državom koja je EU član.
Zapravo, po EU regulativi nadzor vazdušnog prostora se može obavljati sa “trećom zemljom” koja graniči sa člabicom EU ako država član tako odluči.
Tako da, ne postoji ograničenje u EU regulativi, po kojem Crne Gora ne smije obavljati zajedničke poslove nadzora vazdušnog saobraćaja sa Srbijom.
Cjelokupan video skupštinskog odbora i predlozi ministra Radulovića.
Nažalost, za stručnu javnost, plan koji je iznio gospodin Radulović je krajnje nerealan, neozbiljan i liči na “dječački san”.
Zašto?
Proces od 4 godine za uspostavljanje sopstvenog provajdora kontrole letenja nije dovoljan da se” fizički prebaci dokumentqcija iz jednog objekta u drugi”, a kamo li da se preuzme sopstvena kontrola nad nebom, praćenja dokumentacijom, infrastrukturom i kadrovima.
Dodatno, gospodin Radulović je zaboravio u kakvom stanju se trenutno nalazi crnogorski dio kontrole letenja, koja je od 2023/2024, kako je njegova partija, Pokret Evropa sad ( PES), imenovala nekopententne kadrove u organima upravljanja SMATS-a, u potpunoj kadrovskoj i investicionoj blokadi.
U ovom periodu nije se desila ni jedna kadrovska promjena u crnogorskom dijelu SMATS-a, a koja bi ojačala sistem, izuzev što su stari kadrovi DPS a nikad bolje zaštićeni.
Dodatno, usvajanjem finansijskih planova za 2024., 2025. i 2026. godinu Vlada Crne Gore, zajedno sa ovlaštenim predstavnicima u SMATS-a, izbrisala je sve strateške projekte koji su od krucijalne važnosti za jačanje sistema kontrole letenja u Crnoj Gori, a to su:
- izrada radarske stanice Vrsuta,
- rekonstrukcija i dogradnja zgrade Terminalne kontrole letenja Podgorica,
- izgradnja nove telekomunikacione i elektroenergetske infrastrukture u dijelu PSS Aerodroma Podgorica.
Podsjećanja radi, ministar Radulović je tokom posjete SMATS-i 2024. godine pompezno najavljivao sve ove projekte . https://avioportal.me/radulovic-uskokovic-radarska-stanica-vrsuta-strateski-projekat-za-crnu-goru/
Nažalost, ovi projekti su u periodu 2022/2023 godine dovedeni do finalne faze tj. predtenderske procedure.
Nažalost, od dolaska kadrova PES u ovu kompaniju, nastupa totalna paraliza i Crna Gora ide unazad, iako je “subjektivni” osjećaj ministra Radulovića da jurimo ka EU, što jasno ukazuje na cisto politicku motivaciju kada se otvara pitanje SMATS-a i izlaska Crne Gore iz te kompanije.
