Mještani Pipera su posebno naglasili da opisano postupanje, kao i eventualno nepostupanje ili formalno, nedjelotvorno postupanje nadležnih organa, ima direktne posljedice ne samo na lokalnu zajednicu, već i na ispunjavanje međunarodnih i evropskih obaveza Crne Gore kao države kandidata za članstvo u Evropskoj uniji.
Prijavu koju su mještana Pipera dostavili Portalu RTV Podgorica prenosimo integralno:
I. ČINJENIČNO STANJE
Na katastarskim parcelama: KO Kopilje – parcele br. 1063, 1062 i 1061, u vlasništvu lica Đurišić, vrši se učestalo, kontinuirano i nekontrolisano dovoženje i odlaganje kokošijeg đubriva / živinskog otpada, bez ikakvog zakonskog, sanitarnog ili ekološkog osnova.
Otpad se ne obrađuje, ne stabilizuje, ne unosi u zemljište i ne koristi u skladu sa pravilima dobre poljoprivredne prakse, već se ostavlja u velikim otvorenim gomilama, bez ikakvih zaštitnih mjera, čime se proizvodi trajna sanitarna i ekološka opasnost.
U neposrednoj blizini parcela nalazi se seoski bunar sa pijaćom vodom, koji predstavlja jedini ili osnovni izvor vode za domaćinstva. Postoji realna i ozbiljna opasnost od zagađenja podzemnih voda, naročito nitratima i patogenim mikroorganizmima iz živinskog otpada.
Posljedice su već vidljive i svakodnevno prisutne: Nesnosan i dugotrajan smrad, nemogućnost normalnog boravka i disanja, masovna pojava muva i insekata, ugrožavanje zdravlja ljudi i životinja, narušavanje javnog reda, mira i ljudskog dostojanstva, naročito tokom sahrana, s obzirom da se parcele nalaze uz put ka crkvi i groblju.
II. DODATNE OKOLNOSTI – TRANSPORT OTPADA I UČEŠĆE PRIVREDNOG SUBJEKTA
Posebno ukazujemo na činjenicu da je, prema saznanjima sa terena i iz neposrednog opažanja mještana, u više navrata u dovoženju i istovaru živinskog otpada učestvovalo privredno društvo FAB LIVE d.o.o., sa sjedištem Mahala bb, Podgorica, koje je zatečeno prilikom istovara otpada na navedenim parcelama.
Napominjemo da je, prema javno dostupnim podacima iz registra privrednih subjekata, pretežna djelatnost navedenog društva proizvodnja metalnih konstrukcija, dok djelatnost drumskog prevoza robe nije evidentirana kao registrovana djelatnost, niti je javno dostupna informacija o posjedovanju važeće licence za prevoz robe, a naročito ne za transport otpada ili nusproizvoda životinjskog porijekla.
U tom smislu, ovdje se otvara osnovana sumnja da je: Izvršen nelegalan transport otpada između opština, bez registrovane djelatnosti i bez zakonom propisanih dozvola, čime su potencijalno prekršeni propisi iz oblasti saobraćaja, upravljanja otpadom, zaštite životne sredine i bezbjednosti hrane.
Ove navode ne iznosimo radi prejudiciranja odgovornosti, već radi hitne potrebe da nadležni organi izvrše provjeru, utvrde činjenice i preduzmu zakonom propisane mjere.
III. PRAVNI OSNOV – NACIONALNI I EVROPSKI OKVIR
Opisane radnje predstavljaju grubo i višestruko kršenje: Ustava Crne Gore (čl. 23 i 28 – pravo na zdravu životnu sredinu i zaštitu zdravlja), Zakona o zaštiti životne sredine, Zakona o vodama, Zakona o upravljanju otpadom, Zakona o poljoprivrednom zemljištu, Zakona o bezbjednosti hrane i Zakona o veterinarstvu (postupanje sa nusproizvodima životinjskog porijekla), Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti, Krivičnog zakonika Crne Gore (krivična djela protiv životne sredine i zdravlja ljudi).
Istovremeno, radi se o direktnom kršenju obaveza iz Poglavlja 27 – Životna sredina i klimatske promjene u procesu pristupanja EU.
IV. KLJUČNE EU REGULATIVE KOJE SU UGROŽENE
Direktiva 2008/98/EZ o otpadu i Direktiva 91/676/EEZ (Nitrates Directive).
Neprimjena ovih propisa predstavlja ozbiljan rizik po ispunjavanje obaveza Crne Gore prema EU.
V. ZAHTJEV I UPOZORENJE
Izričito zahtijevamo: Izlazak svih nadležnih inspekcija na teren, utvrđivanje činjeničnog stanja, analizu pijaće vode, zabranu daljeg dovoženja i deponovanja otpada, utvrđivanje odgovornosti svih fizičkih i pravnih lica uključenih u transport i odlaganje, dostavljanje pisanog i obrazloženog odgovora u zakonskom roku od 15 dana.
U protivnom, bićemo primorani da o kompletnom slučaju, uključujući i eventualno nepostupanje nadležnih organa, obavijestimo relevantne evropske i međunarodne institucije.
VI. ZAVRŠNA NAPOMENA
Naglašavamo da se ovdje ne radi o izolovanom lokalnom problemu, već o testu stvarne sposobnosti institucija Crne Gore da sprovode sopstvene zakone i evropske standarde koje su formalno prihvatile.
Svako dalje odlaganje ili nepostupanje biće tretirano kao svjesno tolerisanje zagađenja i ugrožavanja zdravlja ljudi, sa svim domaćim i međunarodnim pravnim posljedicama.
