Ovo parče zemlje albanska vlada sprema se da dodijeli Džaredu Kušneru, zetu američkog predsjednika Donalda Trampa, za turistički razvoj.

Kako navodi u opširnoj reportaži francuski Le Poen, na prvi pogled Sazan (Sason, nekada grčko ostrvo koje je dodijeljeno Albaniji) izgleda kao raj. Malo „kamenče“ na Jadranu, carstvo zmija, cvrčaka, ptica i, kako se kaže, čak i nekoliko medvjeda koji nalaze utočište u prirodnoj vegetaciji divlje lavande i borova starih trista godina.

Tokom ljeta, nekoliko gumenih čamaca prevozi turiste iz susjedne Valone na dvočasovno kupanje na velikoj plaži, prije nego što se upute ka pećini Hadži Alija, pirata iz 17. vijeka koji je, prema legendi, tamo sakrio sanduke sa zlatnim novčićima. Ostrvo je postalo i utočište morskih kornjača.

Šezdeset godina Sazan je bio tajna vojna baza, od koje danas postoje samo srušena utvrđenja i hiljade mina.

Enver Hodža bio je duboko nepovjerljiv. Komunistički diktator koji je vladao Albanijom gotovo četiri decenije plašio se iskrcavanja Italijana, Jugoslovena, Amerikanaca, ali i Rusa. Nakon pada režima, početkom devedesetih, Sazan se pretvorio u „no man’s land“, posljednje nenaseljeno ostrvo Jadrana.

„Ljubav“ Ivanke Tramp i njenog supruga Džareda Kušnera prema Sazanu ušla je gotovo u lokalnu istoriju. Dogodila se prije četiri godine, kada je par ljetovao sa djecom u Grčkoj. U Tirani, gdje vlada i biznismeni sanjaju o izgradnji luksuznih hotela, a broj turista se utrostručio za jednu deceniju, posjeta je dočekana kao prilika.

Auron Tare, bivši arheolog koji je upravo postao generalni direktor Nacionalne službe albanske obale, organizovao je posjetu skrojenu prema mjeri Tramp–Kušner para i još nekoliko potencijalnih investitora, među kojima su bili Naser al Kelaifi, šef kluba Pari Sen Žermen, i jedan preduzetnik iz Ujedinjenih Arapskih Emirata. Stavljeni su im na raspolaganje helikopter i luksuzna jahta.

Tare poznaje najljepša mjesta u regionu. Pokazuje grupi spektakularnu vilu koju je izgradio Džordž Tenet, sin albanskih imigranata i bivši direktor CIA u vrijeme Bila Klintona i Džordža Buša. Organizuje ručak u najboljem restoranu sa morskom hranom, sa domaćinom, svojim starim saigračem iz košarke, premijerom Edijem Ramom. Na vlasti od 2013, Rama djeluje srdačno, mediteranski, neformalno – i lično poznaje Donalda Trampa, kojeg je sreo na međunarodnim samitima.

Sa svih strana ocijenjeno je da je događaj uspješan.

Ivanka Tramp i Džared Kušner počinju otvoreno da govore o tome šta bi mogli da urade na ostrvu koje je Albanija spremna da im dodijeli.

Aktiviraju arhitekte i pravnike. Sljedeće godine, Kušner se vraća u zemlju. Sa partnerima izjavljuje da je spreman da investira nešto više od milijardu dolara, ne samo u Sazan, već i u zaliv, u ogromnu traku zemljišta sjeverno od Valone, koja je danas neizgrađena. Prošlog decembra, mjesec dana nakon reizbora Donalda Trampa, Kušner potpisuje preliminarni ugovor o zakupu na 99 godina, prenosi Telegraf.