Ovaj značajan kulturni događaj organizuje se u kontekstu Nikšića kao Evropske prestonice kulture 2030. godine, u saradnji Kancelarije Nikšić 2030 – Evropska prestonica kulture, NVU Reanimacija, NVO Protos film i Nikšićkog pozorišta, uz podršku Ministarstva kulture i medija, Filmskog centra Crne Gore, Opštine Nikšić, Ambasade Republike Slovenije, Elektroprivrede Crne Gore, IPC Tehnopolisa, JU „Muzeji i galerije Nikšić“, Radio-televizije Nikšić, Turističke organizacije Nikšić, Saveza izviđača Crne Gore, Omladinsko-kulturnog centra Tibor, JU Narodne biblioteke „Njegoš“ i Pivare Trebjesa.

Festival je zvanično otvorio predsjednik Opštine Nikšić, Marko Kovačević.

„Prošle godine krenuli smo u ovu priču kako bi se naš grad, kandidat za titulu Evropske prestonice kulture 2030. godine, dokazao da može uspješno da organizuje ovakvu vrstu događaja. Dokazavši to, u međuvremenu smo postali Evropska prestonica kulture. Festival evropskog animiranog filma i ilustracije (Re)animacija je vjesnik te priče i uspjeha koji svi očekujemo“, kazao je Kovačević.

Prisutnima se obratio i sekretar Sekretarijata za kulturu i medije Opštine Nikšić, dr Radisav Marojević.

„Nikšić je oduvijek bio grad snažnog kulturnog identiteta — grad koji duboko poštuje svoju tradiciju, ali i grad koji hrabro i radoznalo korača u susret savremenim umjetničkim izrazima. Iako postoji tek godinu, Festival (Re)animacija već je pokazao da posjeduje ozbiljan potencijal da bude nezaobilazna tačka susreta savremene umjetnosti, ne samo u Crnoj Gori već i na mapi šireg evropskog prostora. Posebno mi je zadovoljstvo što večeras otvaramo i drugi Nikšićki salon, koji okuplja veliki broj domaćih autora ilustracije i animacije i predstavlja važnu platformu za afirmaciju njihove produkcije“, istakao je Marojević.

Prisutnima se ispred Ministarstva kulture i medija Crne Gore obratio i generalni direktor Direktorata za kreativne industrije Marko Gošović.

„Posebno je značajno što se u okviru festivala razvija Nikšićki salon ilustracije i animacije koji, okupljajući desetine autora iz Crne Gore, ne funkcioniše samo kao izložbeni format, već kao reprezentativni presjek jedne do sada djelimično nevidljive scene, čime se potvrđuje njegova uloga u afirmaciji savremenog umjetničkog izraza. Međunarodni karakter festivala, posebno kroz izložbe poput „HUMAN 2026“, uvodi ključnu temu: pitanje čovjeka u uslovima tehnološke transformacije. Postavljena u kontekstu vještačke inteligencije, ova tema preispituje naš identitet. Festival ovdje dotiče samu srž digitalne ere: nove tehnologije nijesu samo alat, one su promijenile način na koji vidimo svijet“, istakao je Gošović.

U ime organizatora obratio se Mato Uljarević, menadžer projekta Nikšić 2030 EPK i direktor festivala (Re)animacija.

„Nikšić kao UNESCO kreativni grad i Evropska prestonica kulture 2030. godine ima još veću odgovornost, tako da ove godine imamo i značajna međunarodna imena poput Pedra Rivera, animatora, reditelja i producenta, koji će posljednje večeri festivala imati svoj program. Tu su, uz ostale, i Igor Prassel, direktor festivala „Animateka“ u Ljubljani, i Zarja Menart, rediteljka i prošlogodišnja dobitnica nagrade za najbolji kratki animirani film“, naglasio je Uljarević.

Na festivalu je učestvovalo više od 200 takmičara, a nagrada za prvo mjesto pripala je Petru Šukoviću za animaciju pod nazivom „Big Iron“. Nagradu u iznosu od 1000 eura uručio je sekretar Sekretarijata za kulturu i medije Opštine Nikšić, dr Radisav Marojević.

Nagrada za drugo mjesto pripala je Vani Đuranović za animaciju pod nazivom „Majka najbolje zna“. Nagradu u iznosu od 500 eura uručio je predstavnik IPC Tehnopolisa Željko Lučić.

Nagrada za treće mjesto pripala je Irmi Alibašić za ilustraciju pod nazivom „Beneath Sun“. Nagradu u iznosu od 300 eura uručio je predsjednik Saveza izviđača Crne Gore, Peko Vukadinović.

Nakon svečanog otvaranja i dodjele nagrada uslijedio je program posvećen slovenačkoj autorki Zarji Menart, koja je primila festivalsku nagradu za najbolji film koji je osvojila prošle godine sa filmom „Tri tičice“. Nagradu je uručio predsjednik Opštine Nikšić Marko Kovačević.

Danas, drugog dana festivala, u 12 časova, u okviru Reanimacija foruma, nagrađena autorka Zarja Menart će u Gradskoj kući u Nikšiću predstaviti svoj specifičan način rada, sa akcentom na analognom postupku, uz prezentaciju „Making of“ filma i otvoren razgovor o svom animatorskom i rediteljskom radu.

Edukativni i profesionalni segment festivala nastavlja se od 17 časova u Dvorcu kralja Nikole kroz program „Mocap lab: Od pokreta do animacije“, u okviru kojeg će animator Jovan Mijušković predstaviti tehnologiju snimanja pokreta i njegove digitalne interpretacije. Nakon toga uslijediće diskusija „Ekosistem animacije: edukacije, festivali, finansiranje“, čiji su učesnici Igor Prassel, Tina Smrekar, Krste Gospodinovski i Isidora Vulić.

U večernjim satima publika će imati priliku da prisustvuje otvaranju međunarodne izložbe ilustracije i animacije „HUMAN 2026“, koja se organizuje u duhu titule Evropske prestonice kulture i sa ciljem međunarodne afirmacije Nikšića kao evropskog kulturnog centra.

Na izložbi će se predstaviti 37 autora iz 17 zemalja svijeta, koji su odgovorili na konkursni zadatak pod nazivom „ČOVJEK“.

U okviru međunarodne izložbe biće dodijeljene dvije novčane nagrade: međunarodna nagrada za ilustraciju u iznosu od 1000 eura i međunarodna nagrada za kratku animaciju u iznosu od 1000 eura.

Iste večeri biće prikazan prvi blok takmičarske selekcije „Kratki evropski animirani filmovi“, nakon čega će uslijediti razgovor sa autorima i diskusija sa publikom.

Završni dan festivala, u nedjelju, 22. marta, počinje u 11 časova ilustratorskim piknikom ispred Gradske kuće, na koji su pozvani svi, bez obzira na to da li se profesionalno bave ilustracijom.

Od 12 časova u Nikšićkom pozorištu slijedi nastavak filmskog programa kroz tri specijalne selekcije u okviru programa „Ars Electronica Animation Festival 2025 on tour“.

Od 18 časova publici će se predstaviti autori koji žive i stvaraju u Crnoj Gori, nakon čega slijedi program posvećen „Gostu van žanra“ – Dejani Poposkoj.

U 19 časova publici će se predstaviti specijalni gost festivala Pedro Rivero.

U 20 časova počinje drugi blok takmičarske selekcije, nakon kojeg će žiri saopštiti odluku o nagradi za najbolji kratki animirani film.

Festival (Re)animacija ima za cilj da doprinese razvoju i promociji animacije i ilustracije, podstičući savremeno umjetničko stvaralaštvo i kreativno izražavanje, kao i da dodatno pozicionira Nikšić kao značajan regionalni centar savremene umjetnosti.