Brod MV “Kotor” prodat je za 5,75 miliona dolara, a “Dvadesetprvi maj” za 7,5 miliona.
U Informaciji o sprovođenju postupka prodaje brodova navodi se da je prije otpočinjanja postupka, urađena je procjena vrijednosti broda MV Kotor na daljinu (remote procjena), koja je zasnivana isključivo na uvidu u dostupne evidencije i izvještaje o tehničkom stanju broda, bez fizičkog obilaska i pregleda na licu mjesta.
“Procjene su izradile međunarodne kuće – Drewry Financial Research Services Ltd (UK) i Braemar Valuations Limited (UK) – koje su brod MV Kotor u julu 2025. godine procijenile na iznos od 9,5 miliona USD odnosno 9,25 miliona USD. Procjena je formalno urađena samo za brod MV Kotor, ali imajući u vidu da su MV Kotor i MV Dvadesetprvi maj brodovi blizanci, istog tipa i gotovo identičnih tehničkih karakteristika, navedeni rezultati korišćeni su i kao orijentir pri razmatranju vrijednosti broda MV Dvadesetprvi maj. Međutim, treba naglasiti da se ovakva vrsta procjene u suštini određuje paušalno i može odstupati od realnog tržišnog pokazatelja, jer ne odražava stvarno stanje broda”, dodaje se.
U Informaciji se napominje da je važno istaći da su brodovi u prethodnom periodu bili loše održavani, što je dodatno uticalo na njihovu tržišnu vrijednost i standarde sigurnosti plovidbe.
“Kao posledicu dugotrajnog lošeg održavanja i izostanka blagovremenih remonta, brod MV Kotor je više puta bio arestovan u inostranim lukama (SAD, UK), a postoji i realan rizik da, usljed nagomilanih pravnih i tehničkih problema, strane države preduzmu mjere konfiskacije i prodaje broda na aukciji”, ističe se.
Poseban problem nastao je i sa posadom.
“Zarade su kasnile, 13 članova posade je 16. jula 2025. podnijelo zahtjev za repatrijaciju, a dio njih je tražio i medicinsku pomoć. Kako brodar nije obezbijedio rješenja, ITF je 19. avgusta 2025. godine formalno obavijestio Gard kao i P&I Club da se situacija na brodu MV Kotor smatra napuštanjem u smislu MLC 2006, što je dodatno ugrozilo reputaciju i mogućnost prodaje broda. Pored toga, PSC inspekcija izvršena u luci Tyne 4. avgusta 2025. utvrdila je čak 22 tehnička nedostatka, od kojih je 11 ostalo neotklonjeno zbog nedostatka sredstava i rezervnih dijelova”, piše u Informaciji.
Istovremeno, dodaje se, agenti u luci (prvo Gulf Agency Company, a zatim Casper Agency) odbili su da dalje zastupaju brod bez prethodnih uplata, prijeteći dodatnim mjerama i tužbama.
“Uz sve to, povjerioci su redovno upućivali prijetnje blokadom računa Društva i dodatnim zadržavanjem brodova. Sve ove okolnosti značajno su umanjile tržišnu vrijednost oba broda i dovele do toga da se ponude kupaca formiraju ispod vrijednosti utvrđenih remote procjenom. Posebno je potrebno naglasiti razliku između ranije sprovedene remote procjene vrijednosti brodova i konačne prodajne cijene. Procjene su rađene u periodu kada brod MV Kotor još uvijek nije bio višestruko hapšen, kada posada nije napustila brod i kada gubitak klase nije bio izvjestan. U međuvremenu je došlo do drastičnog pogoršanja stanja: brod je bio pod mjerama hapšenja više puta, posada ga je napustila, klasifikaciono društvo je izreklo najavu povlačenja klase, a tržišna vrijednost se znatno smanjila. Dodatno, na tržištu nije bilo drugih ponuđača spremnih da ponude povoljnije uslove”, ističe se.
Kako se navodi, na osnovu ponuda ušlo se u pregovore sa prvoplasiranim ponuđačem iz Turske – kompanijom EOS Group – ali je ona u toku pregovora počela mijenjati uslove u svoju korist, što je dovelo do odustajanja od daljih razgovora i propasti pregovora, pri čemu je izgubljeno značajno vrijeme.
“Nakon što nije postignut dogovor sa turskim ponuđačem, pokrenuti su razgovori sa drugorangiranim ponuđačem – danskom kompanijom K/S Navision Group – koja je prihvatila komercijalne uslove, uključujući uplatu avansa iz kojeg bi se izmirile obaveze prema posadi i drugim povjeriocima. Shodno vođenim pregovorima i tržišnim ponudama, Crnogorska plovidba AD Kotor je pokrenula postupak prodaje i zaključila Memorandume o razumijevanju sa kompanijom K/S Navision Group iz Danske. Ovim memorandumima utvrđeni su ključni elementi transakcije, među kojima su kupoprodajne cijene brodova, način plaćanja putem escrow aranžmana, obaveze u vezi sa uplatom depozita, rokovi i luke isporuke, kao i prateće garancije i mjere obezbjeđenja”, dodaje se.
Za brod MV „Kotor“ (IMO 9575981), izgrađen 2012. godine u Šangaju, predviđena je kupoprodajna cijena od 5.750.000 USD, uz uplatu depozita u visini od 39,12 odsto na escrow račun i isporuku broda u luci Tyne (Ujedinjeno Kraljevstvo) najkasnije do 1. decembra 2025. godine.
Za brod MV „Dvadesetprvi maj“ (IMO 9582427), takođe izgrađen 2012. godine u Šangaju, utvrđena je kupoprodajna cijena od 7.500.000 USD, sa depozitom od 30 odsto i obavezom isporuke u luci Paradip (Indija) do 22. septembra 2025. godine, uz krajnji rok otkazivanja transakcije 1. decembar 2025. godine.
“Memorandumi predviđaju i da se dio sredstava iz avansnih uplata koristi za namirenje potraživanja brodskih posada i povjerilaca, čime se obezbjeđuje da se prodaja sprovede na transparentan način, uz prioritetno rješavanje nagomilanih obaveza Društva. Time se, osim obezbjeđenja uspješne realizacije same transakcije, postiže i smanjenje finansijskog opterećenja Crnogorske plovidbe AD, što je u direktnom interesu države Crne Gore kao većinskog vlasnika i najvećeg povjerioca”, piše u Informaciji.
U dokumentu se ističe da posebnu važnost ima činjenica da se transakcija sprovodi putem escrow mehanizma sa nezavisnim agentom, čime se obezbjeđuje da se sredstva oslobađaju isključivo nakon ispunjenja ugovorenih uslova, uključujući isporuku brodova sa svim pripadajućim rezervnim dijelovima, bunkerima i dokumentacijom, kao i dostavljanje potvrda o izvršenim isplatama prema posadama i povjeriocima.
“Na ovaj način rizici transakcije su svedeni na najmanju moguću mjeru, dok su interesi Društva i države adekvatno zaštićeni”, zaključuje se u Informaciji.
