Direktorka Javne ustanove Muzeji i galerije, Vesna Todorović, priča za Portal ADRIA da je rekonstrukcija Dvorca kralja Nikole počela 2020. godine i trebala je biti završena do avgusta 2021. godine, ali su se radovi odužili.
Izvođač je bila jedna cetinjska firma, koja je imala svoje podizvođače.
A kralj Nikola gradnju Dvorca završio je za godinu. Pripreme terena započete su u jesen 1898. godine, a svi radovi završeni su do avgusta 1900. godine kada je otpočela proslava jubileja četrdesetogodišnjice vladavine tadašnjeg knjaza, a kasnije kralja Nikole.
Direktorka Todorović kaže da je rekonstrukcija bila sveobuhvatna i zahtijevala promjenu podova, plafona, nekih zidova, uz očuvanje svega autentičnog.
„Muzej nije zadovoljavao neophodne uslove, nije imao hlađenje, grijanje, protivpožarnu aparaturu, sistem za održavanje vlažnosti vazduha… Promijenjena su i vrata, prozori, škure, dodati liftovi za osobe sa invaliditetom. Bio je to sveobuhvatan rad. Dvorac sada ima i tri depoa urađena po najsavremenijim standardima. Ranije su neki eksponati morali biti držani u potkrovlju. Po muzeološkim standardima potkrovlje ne može da bude depo, pa su sada tamo kancelarije“, pojašnjava Todorović.
Muzej za sada, kako je predočila, ne može biti otvoren, pa su eksponati u depoima. Jedino se može koristiti galerijski prostor.
„Čekamo da se postavi namještaj da bi se mogli izložiti i eksponati. Voljeli bi kada bi ozvaničenje radova u Dvorcu bilo 28. avgusta jer je tog datuma 1900. godine otvoren i izvršeno njegovo osvećenje. Tako bi taj datum postao i Dan muzeja kojeg do sada ova ustanova nije imala“, kaže Todorović.
Prema njenim riječima, aritektonska firma „Prostor“ iz Podgorice radi projekat namještanja i trebao bi da bude završen u oktobru ili novembru. Nakon završetka projekta, Agencija za projektovanje nikšićke Opštine treba da raspiše tender za kupovinu vitrina i namještaja neophodnog za postavljanje eksponata.
„Savremeni uslovi traže i savremeni način prikazivanja i biće dosta promjena u odnosu na raniji period. A tada slijedi ono što svi čekamo – da eksponati budu izloženi. Narodna mudrost kaže da nema nikakve koristi od skrivene mudrosti, odnosno skrivenog blaga. Iznijeće se sve što treba da bude pokazano, a imamo veliki broj vrijednih eksponata“, rekla je Todorović.
U novoj postavci, kako je kazala, biće izmjena i u prikazu istorijske, etnološke zbirke jer sada raspolažu sa adekvatnim prostorom.
„U međuvremenu smo nabavili još eksponata vezanih za etnologiju. Imaćemo postavke od praistorije do savremenog doba, segmente od industrijalizacije Nikšića, tadašnjih moćnih preduzeća…Ostaje da sačekamo dok sve bude završeno i postavljeno u prostoru po konceptu kustosa“, poručuje Todorović.
Dvorac raspolaže sa 10.311 eksponata, od kojih je značajan broj iz lokaliteta Crvena stijena kod Petrovića. Kada je riječ o eksponatima iz tog praistorijskog nalazišta, veliki broj odnosi se na studijski materijal koji još nije proučen, a za koji treba sve precizno utvrditi da bi mogao biti obilježen.
A sa „oznakom“ najvredniji upravo su eskponati iz nalazišta Crvena stijena koji svjedoče o životu pračovjeka.
U muzejskoj postavci posebno se izdvaja, kaže Todorović, i čuvena slika Petra Lubarde – Trinaestojulski ustanak, procijenjena između 800 hiljada do milion eura.
„Imamo i druge Lubardine slike, radove Rista Stijovića i drugih značajnih umjetnika. Među vrijednim eksponatima nalazi se i zanatsko oružje sa filigranskim pozlatama i srebrom. Obilježje našeg muzeja je legat Ilije Šobajića, koji je bio jedan od prvih akademskih umjetnika u Crnoj Gori. Raspolažemo sa vrijednom zbirkom crteža i jedna soba biće posvećena njegovom umjetničkom radu, na šta se naša ustanova obavezala još 1954. godine. Supruga Ilije Šobajića, nakon njegove smrti , poklonila je veliki broj crteža i dokumenta vezanih za život tog značajnog umjetnika. U dokumentima je upisana i obaveza da jedna od prostorija bude posvećena Iliji Šobajiću. Sada su stekli uslovi da to – bude ispunjeno“, ukazuje Todorović.
U toj ustanovi kulture, koja broji 46 zaposlenih, za sada su ozvaničili samo povratak u svoj galerijski prostor u Dvorcu, kada su povodom Dana oslobođenja Nikšića 18. septembra upriličili izložbu radova 19 stvaralaca i dodijelili likovnu nagradu „Ilija Šobajić“, koju je po ocjeni stručnog žirija zavrijedio Rajko Sušić za rad „Djeci Palestine“.
L.P.
