U okviru projekta „ERI-Health“ realizuje se niz aktivnosti, a sve su usmjerene na unapređenje javnozdravstvenih aspekata na teritoriji koja je obuhvaćena kroz ovaj program,
U skladu sa budžetom projekta, Institut za javno zdravlje Crne Gore je nabavio laboratorijsku opremu ukupne vrijednosti 183.800,00€, koja uključuje dva PCR aparata, testove i potrošni materijal. Kako se radi o prekograničnom projektu, 85% vrijednosti se sufansira od EU sredstava, a ostala sredstva predstavljaju učešće ustanove.
„U cilju što veće automatizacije procesa rada u laboratoriji, dobavljene su 2 potpuno automatizovane platforme, GeneXpert -proizvođača Cepheid i ELITe-ov InGenius, koji korišćenjem univerzalne real-time PCR tehnologije, u potpunosti automatizuju i integrišu proces testiranja od primarnog uzorka do izdavanja rezultata“, rekao je direktor Instituta dr Igor Galić.
Dobavljeni sistemi će značajno olakšati proces rada u laboratoriji, od obrade uzoraka do tumačenja rezultata. Povezanost sistema sa laboratorijskim informacionim sistemom će ubrzati proces izdavanja rezultata i na taj način nam pomoći u ispunjavanju rastućih zahtijeva za laboratorijskim ispitivanjem na prisustvo SARS-CoV-2, kao i drugih medicinski značajnih patogena.
Pored laboratorijske opreme, u okviru ERI HEALTH projekta izvršena je i nabavka računarske opreme za potrebe Instituta za javno zdravlje Crne Gore ukupne vrijendosti 12 000 eura.
“Jednako važan segment ovog projekta su i edukacije. Kroz proјekat је obеzbijeđеnа edukaciјa za oko 260 epidemiologa iz zemalja učеsnica, sa međunarоdnim predavačima. Takođe, realizovane su edukacije i za sanitarne inženjere, a ubrzo će biti realizovane i edukacije za specijaliste porodične medicine”, rekao je dr Galić.
Jedan od ciljeva projektnih aktivnosti bio je i identifikacija komaraca koji su prisutni na našem području i virusa koje ovi komarci nose, a koji kod ljudi mogu izazvati različite zarazne bolesti.
Uzorci komaraca prikupljenih na dijelu južne teritorije Crne Gore poslati su u Naučni institut za veterinarstvo „Novi Sad“ u smrznutom stanju na suvom ledu. Rezultati ispitivanja pokazali su da niti u jednom od dostavljenih uzoraka komaraca vrste Culex sp. i Aedes sp. sa različitih lokacija na teritoriji Crne Gore, uzorkovanih tokom juna, jula, septembra i oktobra mjeseca nije utvrđeno prisustvo virusa Zapadnog Nila, Usutu virusa, virusa Dengue groznice, Chikingunya (Čikingunja) virusa, niti virusa Groznice doline Rifta.
„Dobijeni nalazi ukazuju da u sezoni 2021. godine ili nije bilo cirkulacije pomenutih virusa na ispitivanim područjima (lokalitetima) ili je pak ta cirkulacija bila na vrlo niskom nivou, pa nije bila detektovana ispitivanjem dostavljenog broja uzoraka i jedinki komaraca. U svakom slučaju, rezultati ispitivanja su u korelaciji sa slučajevima obolijevanja u humanoj populaciji kojih nije bilo ove sezone“, rekao je dr Nebojša Sekulić, specijalista epidemiolog koji je rukovodio ovim dijelom istraživanja.
“Trenutna pandemija COVID-19 u svijetu je jasan dokaz potrebe za novim saznanjima o antropozoonozama i vektorskim bolestima jer postoji mogućnost javljanja sličnih epidemija ili pandemija i u budućnosti, zaključio je dr Igor Galić, direktor IJZCG na konferenciji za medije u okviru projekta ERI Health.
