Kako su saopštili, postupak je pokrenut radi ocjene ustavnosti odredaba kojima je propisano da se u objavljenim sudskim odlukama anonimizuju podaci o sudskim vještacima, tumačima, socijalnim radnicima, psiholozima, pedagozima, defektolozima, ljekarima i drugim licima koja u građanskim, privrednim, krivičnim i upravnim postupcima učestvuju izvršavanjem službene dužnosti, kao i podaci o prvostepenom organu koji je odlučivao u upravnom postupku.

“Po ocjeni Ustavnog suda, navedena lica i organi u postupcima ne postupaju kao privatna lica, već obavljaju službenu dužnost, odnosno profesionalnu djelatnost. Njihovo učešće predstavlja dio vršenja javnih ovlašćenja ili stručnih poslova povjerenih od strane suda ili drugog nadležnog organa, zbog čega se osnovano postavlja pitanje da li njihovi identiteti treba da ostanu javni”, navode u Sudu.

Ustavni sud je ukazao da su podaci o sudskim vještacima, sudskim tumačima i drugim stručnim licima uglavnom javno dostupni kroz registre, licence i druge službene evidencije, zbog čega se postavlja pitanje da li njihova anonimizacija ima legitiman cilj u smislu Ustava i Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava.

“Ustavni sud je posebno ukazao da objavljivanje identiteta ovih lica može doprinositi jačanju povjerenja javnosti u pravičnost sudskih postupaka, transparentnosti rada pravosuđa i otkrivanju eventualnih sukoba interesa ili ponavljanja angažovanja istih stručnih lica u korist jedne strane u postupku”, dodaju.

Po nalaženju Ustavnog suda, učestvovanje sudskih vještaka, tumača, socijalnih radnika, psihologa, pedagoga, defektologa, ljekara i drugih stručnih lica u sudskim postupcima nema karakter privatnog djelovanja, već predstavlja izvršavanje službene dužnosti po nalogu suda ili drugog nadležnog organa.

“Zbog toga će Sud u nastavku postupka ispitati da li je donosilac Sudskog poslovnika, propisujući njihovu anonimizaciju, prekoračio zakonska ovlašćenja i da li je takvo ograničenje zasnovano na zakonu, da li ima legitiman cilj i da li je neophodno u demokratskom društvu”, napominju.

Istovremeno, Ustavni sud nije prihvatio inicijativu u dijelu kojim je osporavana anonimizacija podataka o strankama, njihovim punomoćnicima, zastupnicima i drugim učesnicima u postupku, kao ni odredbe kojima je uređen način anonimizacije podataka prije objavljivanja pravosnažnih sudskih odluka.

“Sudski poslovnik donijelo je Ministarstvo pravde, uz prethodno pribavljeno mišljenje Sudskog savjeta. Postupak pred Ustavnim sudom pokrenut je po inicijativi nevladine organizacije MANS, a rješenje o pokretanju postupka biće dostavljeno učesnicima u postupku”, ukazuju iz Osnovnog suda.