“Ovaj parametar više nego trostrukog uvećanja trajanja najsloženijih sudskih postupaka u samo nekoliko godina pred Specijalnim odjeljenjem Višeg suda u Podgorici znakovito ukazuje na neefikasnost u prvostepenim presuđenjima najbitnijih krivičnih predmeta, a dolazi u završnici pregovaračkog procesa zemlje u pristupanju Evropskoj Uniji (EU)”, ukazano je u saopštenju.

Crnogorske vlasti, kako je navedeno, očekuju zatvaranje pregovaračkih poglavlja do kraja ove godine i najavljuju da bi zemlja mogla postati članica EU već 2028. godine, dok iz zvaničnog Brisela podržavaju naše aspiracije, ali među najznačajnijim rezultatima očekuju da se isporuče pravosnažne presude za najozbiljnija krivična djela, prvenstveno organizovani kriminal i visoku korupciju.

Specijalno odjeljenje pred Višim sudom u Podgorici nadležno je za predmete organizovanog kriminala, korupcije, pranja novca i drugih krivičnih djela visoke društvene opasnosti.

“U 2021. godini je prosječno trajanje ovih postupaka iznosilo 226 dana ili oko sedam mjeseci, u narednoj godini je prosječno trajanje iznosilo 368 dana, tj oko godinu. Već u 2023. godini zabilježen je rast prosječnog trajanja ovih postupaka na 482 dana, što je oko 15 mjeseci”, navedeno je.

Iz Akcije za socijalnu pravdu ukazuju da evidencije za 2024. godinu pokazuju da je u toj godini zabilježen minimalan pad prosječnog trajanja ovih postupaka na 467 dana, odnosno 15 dana manje u odnosu na raniju 2023. godinu, da bi u minuloj godini prosječno trajanje postupaka najsloženijih krivičnih djela bilo značajno uvećano i dostiglo čak 715 dana ili bezmalo dvije godine.

“Sudske vlasti, koje kroz Sudski savjet praktično same sebe kontrolišu, navode da je zbog obimnog dokaznog materijala, većeg broja okrivljenih i složenih procesnih radnji, trajanje postupka u ovim predmetima po pravilu duže, te da izražen rast trajanja dužine postupaka između 2024. i 2025. godine predstavlja ozbiljan izazov za efikasnost krivičnog pravosuđa. U vezi sa ovim problemom, sudske vlasti na uopšten način cijene da treba „razmotriti dodatne organizacione mjere, jačanje kadrovskih kapaciteta i unapređenje procesnih mehanizama, kako bi se skratilo trajanje postupka uz očuvanje kvaliteta i zakonitosti sudskih odluka”, saopšteno je.

Pozornost javnosti, kako navode, naročito je usmjerena na predmete pred Specijalnim odjeljenjem Višeg suda u Podgorici, gdje se provode postupci za neka od najtežih oblika kriminala, ali i u kojima se sudi nekima od nekadašnjih istaknutih javnih funkcionera u zemlji.

Iz Akcije za socijalnu pravdu podsjećaju da su ti postupci posebno u ranijem periodu zaokupljali, ali i dalje zaokupljaju pažnju javnosti, zbog “učestalih odlaganja suđenja i (ne)opravdanih korišćenja mehanizama za što duža tranjanja”.