Organizacije civilnog društva aktivne u oblasti medija pozvale su šefa Delegacije EU (Johan Sattler) da, u dijalogu sa odgovornim zvaničnicima Evropske komisije i EEAS-a, podsjete crnogorske vlasti na njihove preuzete obaveze i ukažu na mogućnost ponovnog otvaranja Poglavlja 10 (Informatičko društvo i mediji), ukoliko Skupština Crne Gore nastavi sa odlaganjem primjene zakona i ne imenuje članove Savjeta Agencije za audiovizuelne medijske usluge (AVMU) u najkraćem roku.
NVO su podsjetile šefa Delegacije EU da je Skupština Crne Gore već u tri navrata neuspješno sprovodila postupak imenovanja dva člana Savjeta Agencije. Uvjereni su da se radi o namjernoj opstrukciji od strane vladajuće većine, s obzirom na to da je Zakon o audiovizuelnim medijskim uslugama na snazi više od godinu dana.
U junu 2024. godine, u okviru procesa dobijanja pozitivnog IBAR-a, usvojeni su medijski zakoni, uz aktivno učešće i pohvale civilnog društva i podršku opozicije. Parlamentarna većina ih je jednoglasno podržala.
„Nakon usvajanja medijskih zakona, Poglavlje 10 je privremeno zatvoreno krajem prošle godine. Međutim, predsjednik Skupštine je više puta propustio da obezbijedi njihovu primjenu. Prvi javni poziv za članove Savjeta raspisan je tek u decembru 2024, šest mjeseci kasnije nakon zakonskog roka, a poništen je u januaru 2025. zbog „tehničke greške“. Drugi poziv ubrzo nakon toga opet je opstruiran od strane Administrativnog odbora na pravno neutemeljenim osnovama. Uprkos ponovljenim pozivima EU i civilnog društva, treći poziv iz maja 2025. takođe je propao nakon što je parlamentarna većina u plenumu bila uzdržana, blokirajući imenovanje kandidata iz civilnog društva i CANU-a, iako su oni ispunili sve zakonske uslove.
Ova višemjesečna opstrukcija ostavlja Savjet da funkcioniše sa samo tri od pet članova. Posljedično, sve drugostepene odluke moraju biti jednoglasno donešene, što ograničava efikasnost tog tijela i drži ga u vanrednom stanju pod neprimjerenim pritiskom. Time se podriva mandat Agencije, uključujući i mogućnost da reaguje na slučajeve poput zabrane reemitovanja štetnih sadržaja iz Srbije, koji šire govor mržnje, negiraju crnogorski identitet ili podstiču diskriminaciju prema manjinama“, navodi se u saopštenju grupe NVO.
NVO su ukazale šefu Delegacije EU u Crnoj Gori na činjenicu da će početkom oktobra 2025. godine predsjednik Skupštine imati zakonsku obavezu da raspiše novi poziv za još jednog člana Savjeta iz reda univerziteta. Svako dalje odlaganje dodatno bi produbilo disfunkcionalnost i institucionalnu paralizu Savjeta Agencije.
Poglavlje 10 je privremeno zatvoreno uz jasno očekivanje da će zakon biti u potpunosti primijenjen i da će Agencija za AVM usluge postati potpuno funkcionalna. To se nije dogodilo. Ovakva uporna neaktivnost ne samo da krši obaveze Crne Gore u procesu pristupanja EU, već i podriva povjerenje javnosti i kredibilitet samog procesa proširenja.
Stoga NVO apeluju na Evropsku komisiju i EEAS da, preko Delegacije EU u Crnoj Gori, jasno i odlučno predoče predsjedniku Skupštine, Vladi i parlamentarnoj većini da nastavak opstrukcije otvara rizik za ponovno otvaranje Poglavlja 10. Pravovremeno i nedvosmisleno podsjećanje EU bilo bi snažan podsticaj da se poštuje zakon, očuva nezavisnost medija i obnovi povjerenje u evropski put Crne Gore.
Potpisnici:
Goran Đurović, Media centar
Olivera Nikolić, Institut za medije Crne Gore (IMCG)
Daliborka Uljarević, Centar za građansko obrazovanje (CGO)
Milka Tadić Mijović, Centar za istraživačko novinarstvo (CIN-CG)
Mila Radulović, Društvo profesionalnih novinara Crne Gore
Mustafa Canka, NVO „Ul Info“
Zdravko Janjušević, Bjelopoljski demokratski centar
Željko Đukić, NVO Multimedijal Montenegro
Nataša Nelević, NOVA – Centar za feminističku kulturu
Muamera Muslić, NVO Đakomo Adriatic
Boris Nedović, NVU Centar sjevera
Radomir Petrić, NVU Sua Sponte Bar
