“Međunarodni dan za eliminaciju rasne diskriminacije obilježava se svake godine 21. marta u znak sjećanja na žrtve masakra u Sharpevilleu 1960. godine u Južnoj Africi, kada je policija otvorila vatru na mirne demonstrante koji su protestovali protiv zakona o aparthejdu u Južnoj Africi, ubivši 69 ljudi. UN je ovaj dan proglasio 1966. godine, pozivajući na globalnu solidarnost, borbu protiv rasizma, predrasuda i svih oblika rasne netrpeljivosti. Prošlo je 66 godina od događaja u kojem su ljudi pokazali koliko je ljudski život besmislen ako se on ne živi dostojanstveno i bez elementarnog prava na jednakost ljudi. Masakr u Šarpvilu bio je posljedica reakcije obespravljenih, nejednakih i poniženih. Žrtve i sami čin nisu bile samo jednostavna informacija u hronici. Taj dan se pisala istorija duge i teške borbe protiv nepravde, ali i zavjet za budućnost sadržan u obavezi da se izgradi pravedniji i bolji poredak”, navodi se u saopštenju.
Iz Ombudsmana navode da je rasizam odavno prevazišao definiciju rase koja je dugo označavala suštinu ove pojave.
“Umjesto užeg značenja, evropsko pravno i kulturno nasljeđe nas uči da je rasizam i razlikovanje prema vjeroispovijesti, nacionalnosti, nacionalnom ili etničkom porijeklu, vjeri i jeziku. Ni manje ni više, sve ono što čini bitnu genetsku i društvenu karakteristiku određene osobe ili grupe ljudi, ako se doživljava kao manje vrijedno, nije ništa drugo do rasizam. U borbi protiv ove pojave svako od nas može i treba imati svoju ulogu. Institucije moraju da oblikuju politike koje promovišu inkluziju i jednakost, mediji da izveštavaju odgovorno i da daju prostor različitostima, a obrazovni sistem da uči generacije o istoriji, empatiji i zajedničkim vrednostima. Pojedinci treba da preispituju sebe i okruženje ako su u njemu ukorijenjeni stereotipi, pojavljuje mržnja i toleriše nepravda i nejednakost. Solidarnost pri tome nije pasivan odnos — ona se mora pokazati na djelu”, navodi se u saopštenju.
Ističu da Međunarodni dan eliminacije rasne diskriminacije predstavlja važan podsjetnik da borba protiv diskriminacije ostaje jedan od ključnih izazova savremenih društava, uključujući i Crnu Goru.
“Iz ugla institucije Zaštitnika ljudskih prava i sloboda, suzbijanje rasizma i etničke diskriminacije od suštinskog je značaja za očuvanje demokratskih vrijednosti, posebno u multietničkom društvu kakvo je naše. Iako je normativni i institucionalni okvir u Crnoj Gori značajno unaprijeđen, praksa pokazuje da su određene ranjive grupe – posebno pripadnici romske i egipćanske populacije, kao i migranti – i dalje izložene predrasudama, socijalnoj distanci i različitim oblicima diskriminacije”, saopštio je Omdbusman.
Diskriminacija, naglašavaju, utiče na sve temeljne vrijednosti čovječanstva i djeluje tako da pogađa principe jednakosti i poštovanja ljudska prava.
“Ona se ne može shvatiti samo kao vrhovna moralna vrijednost, već kao zahtjev za omogućavanjem jednakih šansi u svim oblastima života i ljudskog djelovanja. Borba protiv rasizma uči nas da prepoznajemo sistemske nejednakosti i aktivno radimo na njihovom uklanjanju, a ključnu ulogu moraju imati državne institucije, koje štite prava svih građana bez bilo kakvog izuzetka i razlike u odnosu na lično svojstvo. Društvena kohezija ili prostim jezikom rečeno spoj najširih društvenih interesa oličen u zajedničkom cilju i djelovanju opominje da to nije samo pravna i politička obaveza, već moralni kodeks i način življenja u zajednici bez čega nema ni srećnog društva, ni napretka”, zaključak je saopštenja.
