Kako su saopštili iz CGO, Mira Paunović, potpredsjednica Opštine Berane, je u ime opštine, koja i podržava Festival UBRZAJ u tom gradu, pozdravila publiku naglašavajući da ovaj festival ima plemeniti i humani cilj. “Neiscrpna je tema ljudskih prava i njihovog poštovanja, ali je suština ovog festivala da na to stavi fokus, posebno na situacije grubog kršenja osnovnih ljudskih prava. Potrebno je da u svijesti svakog čovjeka postoji empatija, da postoji osjećaj za tuđu muku i nevolju u teškoj situaciji u kojoj se ljudi nalaze ma gdje oni bili ma kako se zvali i kojom se bogu molili”, poručila je ona tokom otvaranja beranskog izdanja Festivala UBRZAJ.
„Festival UBRZAJ je važan jer kroz film pokazujemo ono što se krije iza statistika, saopštenja i fraza. Film ne prihvata izgovore. Film pamti, svjedoči, razotkriva”, istakao je tom prilikom Nikola Obradović, saradnik na programima u CGO-u.
Danas su u tom gradu projekcije tri filma – “Si e No – Da i ne”, autorke Sanje Blečić u Gimnaziji “Panto Mališić”, a zatim u Centru za kulturu od 18h30 “2000 metara do Andrejevke”, ukrajinskog autora Mstislava Černova i u 20.30h “Sreća za sve”, češkog autora Filipa Remunda.
Repertoar trećeg festivalskog dana u Podgorici donosi tri filma koja, svaki na svoj način, naglašavaju suštinu Festivala UBRZAJ, intenzivno, lično i autentično prikazivanje života “u sjenci”.
Prvi među njima, “Sreća za sve”, autora Filipa Remunda, predstavlja intiman filmski portret sibirskog nuklearnog fizičara koji godinama vodi video-dnevnike. Kroz njegovu svakodnevicu, izolaciju i neobične rituale, film otkriva neočekivane odgovore na pitanje šta je sreća i kako je pronalazimo u sredinama koje su daleke i hladne, ne samo geografski već i društveno. Projekcija filma počinje od 17.30h.
Dokumentarni film – art biografija Ilije Šoškića čija je projekcija u 19.15h, “Si e no / Da i ne”, nas uvodi u promišljanje granica istine i identiteta. Kroz specifičan vizuelni stil i lični pristup, film propituje odnos između dokumentarnog i subjektivnog, otvarajući pitanje gdje počinje realnost, a gdje počinje interpretacija i da li je uopšte moguće razdvojiti ih.
Projekciji filma prethodiće performans Šoškića „PPP- devet sati poslije“, jedinstveni fotografski ciklus koji je on snimio svega devet sati nakon brutalnog ubistva reditelja Pjera Paola Pazolinija. Ovaj čin predstavlja svojevrsnu komunikaciju sa sjećanjem na događaj, ali i sa publikom koja će imati priliku da doživi njegov rad i neposredno. Program će biti zaokružen razgovorom o Šoškićevoj povezanosti sa Pazolinijem, kao i o tome šta je Pazolini kao figura značio u Italiji sedamdesetih godina: politički, umjetnički i društveno. Reditelj Andro Martinović i istoričarka umjetnosti Nela Gligorović će ponuditi širi kontekst vremena koje je oblikovalo i Pazolinija i Šoškića, ali i ukazati na aktuelnost njihovih ideja danas.
Veče u 20:45h zatvara njemačko-kenijski film “Nawi: Draga buduća ja” vodi publiku u nježan, ali snažan svijet jedne djevojčice koja se bori za vlastiti identitet i budućnost u tradicionalnoj zajednici. Njena priča odiše hrabrošću, ranjivošću i potrebom svakog djeteta da bude viđeno ishvaćeno, uprkos pritiscima okoline.
Istovremeno, večeras se zvanično otvara kotorsko izdanje Festivala UBRZAJ, u kinu Boka, u 18.30h, projekcijom filma „Glas Hind Radžab”, rediteljke Kauter Ben Hanije, dok je ranije u gimnaziji Kotor prikazan film – “Si e No – Da i ne”, autorke Sanje Blečić. Prvi festivalski dan u Kotor se zaokružuje sa filmom “Potpuno različito, skroz isto”, italijanske rediteljke Marijane Đorđe Marćezini u 20.00h, koji kroz upečatljivu vizuelnu formu i hrabar autorski pristup istražuje ljudske identitete, društvena očekivanja i paradoks istovremenog prihvatanja i odbacivanja različitosti, a u fokusu je aktivistkinja iz Crne Gore – Sabina Talović.
Tokom dana se u CGO-u organizuje i matine razgovor na temu multikulturnosti, kao prostor za promišljanje i dijalog o nekim od filmovskih ostvarenja sa Festivala UBRZAJ 2025 u odnosu na crnogorsku realnost.
Ovogodišnje izdanje se realizuje uz podršku Opštine Kotor, Opštine Berane, KIC „Budo Tomović”, Crnogorske kinoteke, JU KC „Nikola Đurković”, Centra za kulturu Berane, Ministarstva ljudskih i manjinskih prava, Fonda za manjine, Kancelarije za ljudska prava Visokog komesara UN, Programa za razvoj UN (UNDP) i Evropske unije.
Partneri UBRZAJ festivala su Međunarodni festival dokumentarnog filma Beldocs iz Beograda i Mreža festivala filmova o ljudskima pravima (HRFN) sa sjedištem u Amsterdamu.
