„Prošle godine došli smo sa idejama. Ove godine dolazimo sa rezultatima. Memorandum se potpiše. Projekat živi”, poručio je Spajić.
Koopman: Crna Gora završava pregovore o pristupanju EU
Crna Gora je u protekloj godini ostvarila neviđen napredak na putu pristupanja EU, sa 21 zatvorenim poglavljem, od kojih su tri zatvorena prije samo nekoliko dana na međuvladinoj konferenciji u Luksemburgu. Podsjetio je da je predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen, tokom nedavne posjete Podgorici, govorila o ambiciji Crne Gore da postane 28. država članica EU do 2028. godine.
Uporedio je sadašnji trenutak sa 2002. godinom, kada je kredibilitet reformi država koje su težile članstvu doveo do snažnog ubrzanja rasta, u velikoj mjeri zahvaljujući privatnim investicijama.
Naglasio je da se i sama EU priprema za proširenje, kao i da Crna Gora već u praksi koristi prednosti članstva: uklonjene su sve prepreke i troškovi za plaćanja u jedinstvenom području plaćanja u eurima, čime je Crna Gora u ovoj oblasti praktično postala država članica.
Spajić: Od memoranduma do projekta za godinu dana
Premijer Spajić je istakao da se konferencija održava na mjestu nekadašnje kasarne „Orjenski bataljon“, gdje se danas nalazi One&Only, prvi u Evropi.
Od prošlogodišnje konferencije na Luštici, kako je navedeno, Crna Gora je pokrenula 14 partnerskih projekata, usvojila deset memoranduma i predstavila četiri strateška investiciona partnerstva, dok je Investiciona agencija ostvarila kontakt sa 54 kompanije i ubrzava više od 15 vodećih projekata.
Naveo je primjer kompanije Wizz Air, koja je bazu na Aerodromu Podgorica otvorila pet i po mjeseci nakon potpisivanja memoranduma, sa dva aviona, 17 novih evropskih linija, 80 direktnih radnih mjesta i više od 700 indirektnih radnih mjesta u pratećim djelatnostima.
Predstavio je četiri partnerstva: Farm2Fork Montenegro, put od crnogorske njive do evropskih polica; Station M, digitalni i inovacioni hab u Podgorici uz podršku fonda od 10–20 miliona eura; NextPort Bar, koji Luku Bar razvija u prvu luku bez emisija ugljenika na Jadranu; i NICER, investicioni paket za sjever Crne Gore.
U protekloj godini Vlada je, kako je predočeno, uvela jedinstveni šalter za obnovljive izvore energije, omogućila agrosolarne elektrane na poljoprivrednom zemljištu, pripremila MERIT – preduzetničku boravišnu dozvolu za investitore koji ulože najmanje 250.000 eura – i uspostavila pravila za pomoćne usluge na tržištu skladištenja energije u baterijama.
Na konferenciji su predstavljeni i Strategija promocije investicija Crne Gore i platforma InvestConnect.
„Država zna šta joj treba. Vi znate kako se to gradi. Uradimo to zajedno”, poručio je Spajić.
Premijer je kazao da je Crna Gora, u godini u kojoj obilježava 20 godina nezavisnosti, od januara do jula 2026. primila 544 miliona eura stranih direktnih investicija. Naredna decenija, kako je rekao, mjeriće se time gdje novac završi: u fabrikama, mrežama, lukama, laboratorijama i radnim mjestima.
„Investitori koji ulaze sada ne ulaze u državu kandidata. Ulaze u državu na pragu članstva u Evropskoj uniji”, kazao je premijer.
Investicioni portfolio do 780 miliona eura
Oko 570 miliona eura, kako je saopšteno, odnosi se na projekte u naprednijoj fazi. Francuske kompanije Qair i Akuo Energy razvijaju projekte obnovljive energije sa Elektroprivredom Crne Gore vrijedne najmanje 500 miliona eura, sa ciljanim kapacitetom od najmanje 600 MW.
“Mađarska grupa 4iG priprema investiciju od oko 50 miliona eura u suvereni državni data centar, a Goranović i Domaća trgovina (Aroma) oko 20 miliona eura u preradu hrane. U toku su razgovori sa Konzorcijumom pršute San Daniele o novom crnogorskom proizvodu sa zaštićenom oznakom porijekla. Dodatnih 210 miliona eura čine srednjoročne prilike: projekat skladištenja toplotne energije kompanije SS&A uz podršku EBRD-a (do 150 miliona eura) i agrosolarni projekat kompanije CIC Invest od oko 100 MW (oko 60 miliona eura). Strateški sporazumi sa kompanijom Siemens Energy o modernizaciji prenosne mreže i sa EBRD-om o integrisanom energetskom programu mogli bi donijeti dodatne investicije. Sve cifre su okvirne procjene investicionog potencijala, a ne potvrđene finansijske obaveze”, navedeno je u saopštenju.
Program konferencije obuhvata 13 sesija, više od 50 govornika i deset vodećih investicionih projekata. Odabrani startapi predstaviće se žiriju investitora, a na gala večeri biće uručene nagrade Champions of Montenegro.
