Svaki student prve godine Ekonomskog fakulteta mora znati da, kada zarade rastu brže od produktivnosti, dolazi do inflacije, saopštio je Nebojša Medojević, predsjednik Pokreta za promjene (PzP).
On je ocijenio da sui programi Evropa Sad 1 i 2 školski primjer politicke manipulacije i jeftine demagogije u cilju dobijanja glasova naivne popilacije.
“Produktivnost rada u Crnoj Gori (CG) u poslednje tri godine (otprilike 2022/2023–2025) porasla je skromno ili stagnirala/realno blago pala u pojedinim periodima, dok su troškovi radne snage (zarade) znatno brže rasli”, naveo je Medojević.
Prema njegovim riječima, dugoročno gledano – od 2006. do danas, produktivnost je niža za oko osam odsto. Rast BDP-a i standarda, kako je naveo, više je rezultat rasta zaposlenosti nego produktivnosti po zaposlenom.
“U periodu od 2008. do 2025 produktivnost je ukupno porasla oko 1%. Projekcije za 2026–2028 predviđaju projsečno oko 1,2% godišnje. U poslovnom sektoru (2020–2024) nominalna produktivnost (po zaposlenom) porasla je sa oko 60,9 hiljada EUR na oko 88,6 hiljada EUR (prosječno ~10,2% godišnje). Realno (korigovano za inflaciju) oko 3% godišnje. U 2024. vs. 2023. nominalno za 0,4%, a realno a -2,8%. Kratkoročno: fluktuira; npr. pad od oko 3,2% krajem 2025. (CEIC podaci na bazi realnog BDP-a i zaposlenosti). Od 2019. do 2025. ukupno približno oko plus 13,7%”, istakao je lider PzP-a.
Rast je, kako je dodao, ograničen strukturom ekonomije, u kojoj preovladavaju turizam, usluge, građevinarstvo, uvozna zavisnost, nedostatkom kvalifikovane radne snage i slabijim doprinosom tehnologije
Kada je riječ o troškovima radne snage (zaradama), Medojević ističe da su oni rasli znatno brže, uglavnom zbog programa Evropa sad, koji je podrazumijevao povećanj minimalne zarade, smanjenje poreskog opterećenja na rad koje se delimično prelilo u neto zarade, a dio troškova ostao je na poslodavcima.
“Od 2019. pa približno do 2025. bruto trošak rada (prosečna bruto zarada) porastao je za oko 55% (sa približno 773 EUR na oko 1.200 EUR)”, dodao je on.
“U 2024. u odnosu na 2023. godinu: bruto prosječna zarada porasla je oko 9–10% (npr. sa približno 987 EUR na oko 1.083 EUR). U 2025. godini: prosječna bruto zarada iznosila je oko 1.206 EUR, a neto oko 1.012 EUR. Realni rast neto zarada u 2025. u odnosu na 2024. godinu iznosio je 11,2% (uz inflaciju od oko 3,9%). Nominalni rast bio je viši. Ukupno, u periodu od približno 3 godine, nominalni rast zarada bio je u rasponu od 30–50% i više (zavisno od tačne baze i sektora), realno manji zbog inflacije, ali i dalje znatno iznad rasta produktivnosti”, naglasio je Medojević.
Kako je podsjetio, “prosječna neto zarada krajem 2025. i početkom 2026. godine bila je oko 1.012–1.022 EUR (bruto oko 1.200–1.220 EUR), uz dalji blagi rast u 2026. godini. Minimalna zarada je više puta povećavana (do 600/800 EUR neto, zavisno od kvalifikacije)”.
“U posljednje tri godine produktivnost je rasla veoma skromno (realno često blizu nule ili jednocifreno ukupno, uz padove u pojedinim godinama), dok su troškovi radne snage (zarade) porasli znatno brže (desetine procenata nominalno). To stvara pritisak na konkurentnost, profitabilnost firmi i inflaciju, jer rast zarada nije bio praćen sličnim rastom stvorene vrijednosti po zaposlenom”, ukazao je on.
Prema njegovim riječima, sve relevantne stručne procjene i analize ističu potrebu da budući rast životnog standarda bude više zasnovan na produktivnosti (tehnologija, digitalizacija, obrazovanje, diversifikacija).
“Podizanje zarada političkim odlukama koje nisu utemeljene u realnim ekonomskim tokovima i procesima samo dovodi do multiplikovanja efekata koji mogu izazvati nekontrolisanu inflaciju. Umjesto razumnih i održivih makroekonomskih projekcija, imamo populizam i demagogiju, što stvara dodatni psihološki pritisak na inflaciju jer poslodavci očekuju nove populističke mjere pred naredne izbore. Sve u svemu — bravo, kreteni”, zaključio je Medojević.
