Hrana, voda i osnovne potrepštine za najmanje 72 sata dio su evropskih preporuka pripreme građana za krizne situacije. Evropska komisija savjetuje domaćinstvima da budu spremna da prva tri dana samostalno zadovoljavaju osnovne potrebe, dok nadležne službe organizuju pomoć. Smjernice, predstavljene 3. novembra, nijesu obavezujuće, ali dolaze u trenutku sve složenijih prijetnji, od geopolitičkih tenzija i sajber napada do prirodnih nepogoda i zdravstvenih kriza, koje mogu ugroziti snabdijevanje i funkcionisanje ključnih sistema.
Ekonomski analitičar Novak Svrkota ove preporuke vidi kao spremnost država na negativni scenario sajber napada kao što je nemogućnost podizanja novca iz banaka, nestanak struje ili moguća nuklearna intervencija SAD u Iranu.
„Problem sa našom zemljom je što još uvijek nemamo uspostavljen sistem robnih rezervi, koje većina zemalja EU, ako ne i sve, imaju, tako da je sve to prepušteno građanima. Mislim u suštini da sve ove najave, da će doći do određene panike kao za vrijeme korone, ali da neće doći do nestašica, samo trenutno, neće biti na duži period. Vidimo kakvo je stanje u Ukrajini, zemlja koja je u ratu, imaju električnu energiju, ljudi funkcionišu koliko toliko normalno, mi koji smo daleko od tih dešavanja trebalo bi da funkcionišemo normalno“, kazao je Svrkota.
Među građanima panike nema. Većina nije ni upoznata sa preporukama Evropske komisije, a oni koji jesu ne doživljavaju ih kao razlog za zabrinutost.
Svrkota građanima savjetuje da razmišljaju da obezbijede druge potrepštine, osim hrane, koje im mogu biti od koristi u vanrednim situacijama.
„Na ljekove za djecu i starije, najranjivije kategorije, da to obezbijede da imaju za nekih mjesec dana, iako svi manje više imaju te kućne apoteke i da imaju određeni iznos u kešu ukoliko se desi neki sajber napad, koji se dešava sporadično, ali možda neki koji bi se desio na nekom većem nivou“, navodi on.
Poziv na pripremu zaliha dio je šire Strategije pripravnosti EU, koja predviđa jačanje civilne spremnosti u slučaju krize, pa Svrkota, kao i građani, smatra da nema mjesta panici.
