Kako su saopštili iz MER-a, okrugli sto je okupio predstavnike Evropske komisije, vlada zemalja regiona, međunarodnih finansijskih institucija, industrije i stručne javnosti kako bi razmotrili mogućnosti valorizacije kritičnih mineralnih sirovina iz rudarskih jalovišta.
“U fokusu razgovora bile su nove evropske politike usmjerene na obezbjeđivanje sigurnog snabdijevanja kritičnim sirovinama neophodnim za energetsku tranziciju, digitalnu ekonomiju i razvoj savremenih industrija. Posebna pažnja posvećena je mogućnostima iskorišćavanja postojećih rudarskih jalovišta kao sekundarnih izvora kritičnih sirovina, čime bi se istovremeno rješavali dugogodišnji ekološki problemi i stvarale nove razvojne prilike za zemlje regiona”, navodi se u saopštenju.
Tokom događaja predstavljena su tri pilot lokacije u Albaniji, Kosovu i Sjevernoj Makedoniji, na kojima su identifikovani značajni potencijali kritičnih sirovina iz istorijskih rudarskih jalovišta.
“Učesnici su razmatrali korake potrebne da takve lokacije budu kandidovane za status strateških projekata Evropske unije u okviru Akta o kritičnim sirovinama (Critical Raw Materials Act – CRMA), kao i mogućnosti finansiranja kroz instrumente Evropske unije, Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) i Zapadnobalkanskog investicionog okvira (WBIF)”, dodaju iz resornog ministarstva.
Generalni direktor Marko Vučinić istakao je da Crna Gora pažljivo prati evropske trendove u oblasti kritičnih sirovina i održivog upravljanja u rudarstvu.
“Na okruglom stolu je ocijenjeno da Zapadni Balkan može postati važan partner Evropske unije u obezbjeđivanju kritičnih sirovina, posebno kroz projekte koji kombinuju zaštitu životne sredine, sanaciju i rekultivaciju rudnika i jalovišta i razvoj novih kapaciteta. Evropske institucije sve više prepoznaju potencijal kritičnih mineralnih sirovina iz jalovišta kao važan element evropskog lanaca snabdijevanja”, stoji u saopštenju.
Učešće predstavnika Ministarstva energetike i rudarstva na ovom događaju, kako ocjenjuju, predstavlja dio kontinuiranih aktivnosti usmjerenih na praćenje evropskih politika u sektoru mineralnih sirovina, jačanje međunarodne saradnje i identifikovanje novih razvojnih mogućnosti za rudarski sektor.
“Važno je istraći da Crna Gora raspolaže kritičnim mineralnim sirovinama i da najveći potencijal predstavljaju ležište bakra (Cu) u Varinama (Pljevlja) uz koji se javlja i titanijum (Ti) sa procjenom vjerovatnoće za kobalt (Co), nikal (Ni), indijum (In), germanijum (Ge), galijum (Ga) i metali rijetkih zemalja (REE), ležište cinka i olova Sjekirica (Berane i Andrijevica) jer se uz cink i olovo kao prateće mineralne sirovine javljaju srebro (Ag) i bakar (Cu) sa procjenom vjerovatnoće za antimon (Sb), kobalt (Co), indijum (In), germanijum (Ge), bizmut (Bi), magnan (Mn) i metali rijetkih zemalja (REE) i ležište Barita (BaSo4) Potkovač (Pljevlja)”, dodaju iz MER-a.
Kako ističu iz Ministarstva, prema zaključcima sa okruglog stola, naredni period biće obilježen intenzivnijom saradnjom između Evropske unije i zemalja Zapadnog Balkana na projektima koji povezuju održivo rudarstvo i kritične mineralne sirovine, što otvara dodatne mogućnosti i za Crnu Goru.
