Njemački kancelar Fridrih Merc, zajedno sa šefovima vlada još pet zemalja koje su neto uplatioci u budžet EU, zatražio je drastično smanjenje budućeg višegodišnjeg finansijskog okvira Evropske unije. Aktuelni predlozi Evropske komisije o povećanju budžeta za čak 60 odsto, u vrijeme budžetske konsolidacije, „jednostavno su neodrživi“, rekao je kancelar nakon sastanka u Berlinu.
Predloženi iznos mora biti smanjen „za više stotina milijardi eura“, naglasio je Merc.
Prema njegovim riječima, rezovi bi morali da obuhvate sve oblasti.
Nijesmo škrtice, ali nijesmo spremni da platimo sve
Na povjerljivom sastanku u Berlinu učestvovali su danska premijerka Mete Frederiksen, finski premijer Peteri Orpo i austrijski kancelar Kristijan Štoker. Premijeri Holandije Rob Jeten i Švedske Ulf Kristerson uključili su se putem video-konferencije.
Prema riječima kancelara, ovih šest država finansira oko 40 odsto evropskog budžeta. Merc je istakao i da te zemlje obezbjeđuju 70 odsto bilateralne pomoći država članica EU namijenjene Ukrajini.
„Nijesmo škrtice, ali povećanja kakva predlaže Komisija jednostavno ne odgovaraju vremenu u kojem živimo“, rekao je on.
Budžet EU ne smije biti izuzetak
Grupa država u zajedničkom saopštenju zahtijeva „realizam i reforme“ u višegodišnjem finansijskom okviru koji stupa na snagu 1. januara 2028. godine. U središtu budžeta, navodi se, moraju biti bezbjednost, suverenitet, migracije i konkurentnost Evropske unije.
„U vrijeme kada gotovo sve države članice sprovode bolne mjere budžetske konsolidacije, budžet EU ne može biti izuzetak“, navodi se u saopštenju. Finansijski okvir mora da raste „kako bi odgovorio našim strateškim prioritetima, ali to može da se dogodi samo u umjerenoj mjeri“.
Bez novih dugova i bez novog zapošljavanja
Šest država je u zajedničkoj izjavi odbacilo i mogućnost novog zajedničkog zaduživanja EU. Kako navode, to „nije rješenje za naše budžetske izazove“ i ne može biti zamjena za strukturne reforme. Institucije EU trebalo bi, prema njihovom stavu, da svoje zadatke obavljaju sa postojećim brojem zaposlenih.
„Sa budžetom iz 20. vijeka nećemo moći da odgovorimo na izazove 21. vijeka“, rekao je Merc. Cilj je da pregovori budu završeni, ukoliko je moguće, do kraja ove godine. Grupa želi da na pregovorima u EU, koji počinju u oktobru, nastupi sa zajedničkim stavom.
Komisija predlaže budžet od dvije hiljade milijardi eura
Evropska komisija za period od 2028. do 2034. predlaže budžet od dvije hiljade milijardi eura. U prethodnom finansijskom okviru budžet je iznosio 1,2 hiljade milijardi eura.
Kako bi budžet postao fleksibilniji, Komisija planira novu organizaciju rashoda. Dosadašnji fondovi za poljoprivredu i regionalni razvoj, koji su do sada činili više od dvije trećine ukupnog budžeta, biće objedinjeni sa nekoliko manjih budžetskih stavki u okviru novouspostavljene budžetske kategorije.
Komisija namjerava da poveća prihode uvođenjem taksi, između ostalog, na elektronski otpad i duvanske proizvode.
Istovremeno, doprinosi država članica, koji se obračunavaju prema ekonomskoj snazi pojedinačnih zemalja, trebalo bi da ostanu stabilni, obećava predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen.
Srednjoročni finansijski okvir biće tema samita EU u oktobru, a u novembru bi eventualno mogao da bude održan i vanredni samit posvećen budžetu.
