Prema podacima o praćenju brodova, većina zabilježenih kretanja odvijala se duž plovnog puta bližeg iranskoj obali, dok je koridor kroz omanske vode, koji podržavaju SAD, ostao uglavnom bez saobraćaja.

Zastoj u saobraćaju

U moreuzu je među većim plovilima primijećen samo jedan supertanker pod američkim sankcijama koji je isplovio iz Persijskog zaliva, kao i kontejnerski brod pod iranskom zastavom, mada analitičari upozoravaju da pojedini brodovi mogu da plove sa isključenim transponderima.

Zastoj u saobraćaju uslijedio je nakon niza iranskih napada na trgovačke brodove, koji su, prema navodima američke strane, bili povod za najnovije vojne operacije, dok je američki predsjednik Donald Tramp kazao da je prekid vatre sa Iranom okončan.

Kroz Ormuski moreuz je u srijedu u oba smjera prošlo svega 14 teretnih brodova, što je najmanji broj od postizanja privremenog sporazuma između Vašingtona i Teherana sredinom juna.

Kroz Ormuski moreuz prolazi oko petine svjetske trgovine naftom, zbog čega svaki poremećaj u tom području izaziva strah od rasta cijena energenata i novih potresa u globalnoj trgovini.

Podaci kompanije “Kpler” pokazali su da je tokom prethodne tri nedjelje prosječan dnevni tranzit iznosio 34 broda, dok je 24. juna zabilježen vrhunac od 59 prolazaka.

Tokom perioda intenzivnih sukoba dnevni broj prolazaka uglavnom je bio manji od 20.

Saobraćaj tankera za tečni prirodni gas i dalje je u zastoju, iako su dva prazna broda nedavno ušla u Omanski zaliv i kreću se ka istočnom ulazu u Ormuski moreuz.

Novi napadi

Zabilježeni su i novi znakovi elektronskih smetnji u Omanskom zalivu.

Podaci praćenja pokazali su da su pojedini brodovi jugoistočno od omanskog grada Lime prividno plovili neuobičajeno velikim brzinama, većim od 30 čvorova, što bi moglo da ukaže na aktiviranje sistema elektronske zaštite i protivdronske odbrane u regionu.

Stručnjaci su upozorili da takve elektronske smetnje mogu da utiču na rad brodskih transpondera i otežaju precizno praćenje pomorskog saobraćaja.

Američka Centralna komanda (CENTCOM) saopštila je da je izvela dodatnu rundu napada na vojne ciljeve u Iranu, navodeći da je cilj operacije bio dalje slabljenje sposobnosti Teherana za napade na komercijalne brodove i civilne mornare u Ormuskom moreuzu.

CENTCOM je na platformi X naveo da su američke snage pogodile oko 90 vojnih ciljeva, uključujući sisteme protivvazdušne odbrane, sredstva za obalski nadzor, skladišta raketa i bespilotnih letjelica, pomorske kapacitete i logističku infrastrukturu duž iranske obale.

U saopštenju se navodi da su najnoviji udari uslijedili nakon ofanzivnih operacija izvedenih prethodne noći.

CENTCOM je naveo i da su američke snage 7. jula pogodile oko 80 iranskih vojnih ciljeva, među kojima je bilo više od 60 manjih plovila Korpusa islamske revolucionarne garde.

Završeno primirje

Američka vojska tvrdi da su operacije izvedene nakon, kako navodi, iranskog kršenja primirja i napada na tri komercijalna broda koja su plovila kroz Ormuski moreuz.

“Američke snage ostaju budne, spremne i sposobne da izvrše sve zadatke koje naloži vrhovni komandant”, saopštio je CENTCOM.

Američka vojska saopštila je da je u srijedu naveče (8. jula) pokrenula nove udare na Iran, sa ciljem da Ormuski moreuz održi otvorenim za saobraćaj, nekoliko sati nakon što je Tramp izjavio da je primirje, koje je bilo potpisano 17. juna, za njega “završeno”.

Tramp je saopštio da su najnoviji napadi odmazda za bombardovanje civilnih brodova u srijedu od strane Teherana u Ormuskom moreuzu, i da će, ako se ponovi, biti i mnogo gore.

Sukob je eskalirao u utorak naveče (7. jula), pošto su SAD pokrenule napade kao odgovor na udare na tri teretna broda, za šta je Vašington optužio Teheran.

Iran je uzvratio napadima na američke baze u Bahreinu i Kuvajtu i poručio da Trampove prijetnje nisu znak snage, već neuspjeha.

Prije napada, Ministarstvo finansija SAD povuklo je izuzeće kojim su privremeno ukinute sankcije Iranu na naftu, a koje je bilo dio memoranduma o razumijevanju koji su Vašington i Teheran potpisali prošlog mjeseca.