Kako se navodi u saopštenju, osnovni cilj programa, čiji je budžet za prve dvije godine 2,2 miliona eura, jeste jačanje uloge lokalnih samouprava u sprovođenju i praćenju reformskih agendi u zemljama Zapadnog Balkana i direktno je povezan sa Planom reformi i rasta, koji predstavlja jedan od ključnih instrumenata za napredak regiona ka članstvu u Evropskoj uniji.

Predsjednik Upravnog odbora Zajednice opština Crne Gore (ZOCG) i predsjednik Opštine Žabljak Radoš Žugić na svečanosti povodom početka relaizacije programa nazvao ga je velikim pomakom, jer opštine do sada nisu bile dovoljno uključene u proces kreiranja reformskih agendi,  koji se u najvećoj mjeri odvijao na centralnom nivou.

“Kroz ovaj program prvi put ćemo imati priliku da na sistematičan način vidimo kakvi su konkretni efekti reformskih agendi na lokalni nivo, koje su koristi za opštine, ali i koji su izazovi u njihovoj implementaciji. LORAI nam, zapravo, omogućava da prvi put povežemo reforme na papiru sa stvarnim životom u opštinama”, rekao je Žugić, dodajući i da će projekat pomoći unapređenju transparentnosti rada na lokalnom nivou.

On se, zajedno sa ostalim liderima asocijacija lokalnih samouprava zemalja Zapadnog Balkana, ovim povodom sastao sa novoizabranom predsjednicom KOngresa lokalnih i regionalnih vlasti Gun Marit Helgesen.

Generalna sekretarka ZOCG Mišela Manojlović ocijenila je da ovaj projekat dolazi u pravom trenutku, te da će biti vjetar u leđa efikasnijoj implementaciji reformske agende kroz bolje razumijevanje izazova na lokalnom nivou i jačanje dijaloga između različitih nivoa vlasti.

“Ovaj projekat znači mogućnost da opštine postanu aktivni učesnici oblikovanja reformskih procesa ne samo kroz obradu podataka, nego i kroz pripremu analiza i razmjenu dobrih praksi. To vodi većoj ekonomičnosti ne samo u raspolaganju finansijskim sredstvima već i u utrošenom vremenu koje postaje sve vredniji resurs. Naš zajednički cilj treba da bude jasan – da reforme ne ostanu samo na papiru, već da budu dosljedno sprovedene u praksi i da donesu konkretne koristi građanima”, rekla je Manojlović.

U praktičnom smislu, LORAI uvodi strukturisan sistem rada koji se zasniva na prikupljanju podataka sa lokalnog nivoa, definisanju indikatora i izradi analitičkih izvještaja. Centralni alat u tom procesu biće LORAI dashboard, digitalna platforma koja će omogućiti transparentno praćenje napretka reformi na lokalnom nivou. Pored toga, program uključuje izradu početne analize stanja (baseline), godišnje i tehničke izvještaje, organizaciju fokus grupa i konsultacija sa opštinama, kao i aktivnosti razmjene iskustava i izrade preporuka za unapređenje reformi.

Važan segment programa odnosi se i na jačanje dijaloga između različitih nivoa vlasti, kao i na regionalnu saradnju i razmjenu znanja. Kroz radionice, tzv. EU laboratorije i druge oblike saradnje, lokalne samouprave dobijaju priliku da aktivno učestvuju u kreiranju politika i da utiču na način na koji će se reformske agende sprovoditi u praksi.

Program sprovodi Savjet Evrope, odnosno Kongres lokalnih i regionalnih vlasti, u partnerstvu sa regionalnim organizacijama NALAS i CEMR, kao i nacionalnim asocijacijama opština u svakoj zemlji korisnici. U tom kontekstu, uloga Zajednice opština Crne Gore je od ključnog značaja, kao  centralna tačka koordinacije između opština, međunarodnih partnera i nacionalnog nivoa.

“Projekat traje do februara 2028. godine, uz mogućnost produženja”, zaključak je saopštenja.