Ukazujući na široku javnu podršku crnogorskih građana evropskom putu zemlje, poslanici Evropskog parlamenta podstiču sve političke aktere da ostanu fokusirani i održe zamah zemlje ka uspješnom završetku pregovora o pristupanju.
Izvjestilac Evropskog parlamenta za Crnu Goru, Marjan Šarec, kazao je da se Crna Gora suočava sa izuzetno zahtjevnom godinom.
“Vremena je malo, a posla ima mnogo. Ovaj izvještaj treba da posluži i kao priznanje dosadašnjeg napretka i kao ohrabrenje za predstojeći period. Prije svega, treba ga shvatiti kao poziv svim zainteresovanim stranama da pokažu mudrost i odgovornost, kako bi se osiguralo da manji sporovi ne zasjene – ili isključe – šire strateške ciljeve”, istakao je Šarec.
Pored tehničkih reformskih kriterijuma, poslanici Evropskog parlamenta kažu da strateška evropska orijentacija i nepokolebljiva posvećenost crnogorskih političkih predstavnika nezavisnoj državnosti zemlje ostaju ključni politički kriterijumi u procesu pristupanja zemlje EU.
Izvještaj poziva sve državne organe da osiguraju da političke razlike ne odlažu usvajanje i sprovođenje reformi vezanih za EU. Naglašava da zaštita strateškog cilja članstva u EU mora ostati zajednički nacionalni prioritet iznad „partijskih interesa“ i poziva crnogorski parlament i vladu da spriječe da politika identiteta skrene pažnju sa agende EU.
Poslanici Evropskog parlamenta u usvojenim kompromisnim amandmanima pozivaju na brže imenovanje sudija, koristeći procedure zasnovane na zaslugama i transparentnosti, bez političkog uticaja, uključujući imenovanja u Ustavnom sudu i Sudskom i Tužilačkom savjetu.
Izražena je ozbiljna zabrinutost zbog kontinuiranog odlaganja u imenovanju sudija Ustavnog suda, „što rizikuje da potkopa puno funkcionisanje jedne od ključnih institucija za zaštitu vladavine prava i integracije u EU“.
Poslanici primjećuju zabrinutost zbog usvajanja izmjena Zakona o unutrašnjim poslovima i Zakona o Agenciji za nacionalnu bezbjednost (ANB) uprkos snažnim kritikama opozicije i civilnog društva i pozivaju na transparentne procedure i istinsku saradnju i konsultacije, posebno o svim zakonima koji se odnose na proces integracije u EU, sa svim relevantnim zainteresovanim stranama, uključujući opoziciju, pravne stručnjake i Evropsku komisiju.
Izvještaj ističe važnost mjerljivih i trajnih rezultata u sprovođenju reformi, posebno u pravosuđu, vladavini prava i upravljanju javnim finansijama. Borba protiv organizovanog kriminala i korupcije, kao i zabrinutost u vezi sa slobodom medija i civilnim društvom, takođe ostaju čvrsto na dnevnom redu.
Iz Evropskog parlamenta pozivaju i na intenziviranje reformi, posebno u poglavljima 23 i 24, kao i na pravosnažne presude u slučajevima korupcije na visokom nivou i organizovanog kriminala.
Poslanici Evropskog parlamenta pozdravljaju čvrsto i potpuno usklađivanje Crne Gore sa zajedničkom vanjskom i bezbjednosnom politikom EU, uključujući restriktivne mjere EU protiv Rusije. Ističu da Crna Gora, kao najnaprednija zemlja kandidat, treba da nastavi da igra konstruktivnu i stabilizirajuću ulogu u regionu Zapadnog Balkana.
Izvještaj izražava ozbiljnu zabrinutost zbog stalnog i intenziviranog zlonamjernog stranog miješanja, hibridnih prijetnji i kampanja dezinformacija od strane aktera iz trećih zemalja. One imaju za cilj potkopavanje demokratskih institucija Crne Gore, društvene kohezije i njene strateške orijentacije ka EU, kažu poslanici Evropskog parlamenta i posebno ističu zlonamjerni uticaj Kine, Rusije i Srbije.
Izvještaj o Crnoj Gori bi trebalo da bude usvojen u formi rezolucije Evropskog parlamenta na plenarnom zasijedanju u junu, u Strazburu.
