“Forum je okupio građane iz cijele Crne Gore, izabrane metodom slučajnog uzorka, kako bi se obezbijedio reprezentativan presjek društva i autentičan glas različitih zajednica i kategorija stanovništva. Tokom dvodnevnog rada, učesnici su imali priliku da podijele svoje stavove i razmijene mišljenja o evropskoj integraciji, sagledaju povezanost pridruživanja Uniji sa svakodnevnim životom i kroz strukturisanu diskusiju oblikuju preporuke namijenjene institucijama”, navodi se u saopštenju.

Forum su otvorili poslanik Evropskog parlamenta Tomas Vajc, poslanik Skupštine Crne Gore Vasilije Čarapić i direktorica CEDEM-a Nevenka Vuksanović. U uvodnim izlaganjima istaknuto je da evropska integracija nije isključivo zadatak institucija, već proces koji dobija puni smisao tek kroz aktivno učešće građana. Posebno je naglašeno da deliberativni modeli, kakav je i ovaj Forum, omogućavaju da se iskustva, potrebe i očekivanja društva pretoče u konkretne preporuke koje institucije treba da razmotre i ugrade u javne politike. Govornici su poručili da je dijalog temelj povjerenja i da upravo ovakvi susreti predstavljaju konkretan pokazatelj da evropski put Crne Gore počiva na partnerstvu građana i institucija.

U uvodnom dijelu Foruma, građanke i građani aktivno su učestvovali u razgovoru sa poslanikom Evropskog parlamenta Tomasom Vajcom. On je istakao da biti izabran političar podrazumijeva odgovornost da se zastupaju interesi građana, te da izborni proces sam po sebi nije dovoljan ukoliko se dijalog ograničava na periodične cikluse. Naglasio je potrebu za stalnim mehanizmima konsultacija, uključujući različite oblike javnih rasprava, kako bi građani bili trajno uključeni u proces donošenja odluka, u skladu sa evropskim vrijednostima demokratije i vladavine prava. Građani su, sa svoje strane, ovu priliku iskoristili da jasno iznesu svoja pitanja i očekivanja u vezi sa evropskim putem Crne Gore.

U segmentu posvećenom razgovorima sa predstavnicima različitih poslaničkih klubova, građani su razmijenili mišljenja sa poslanicama i poslanicima Skupštine Crne Gore Vasilijem Čarapićem, Bojanom Pićan, Albinom Ćemanom, Amerom Smailovićem, Draganom Bojovićem, Slađanom Kaluđerović i Borisom Mugošom. Diskusije su obuhvatile podteme Foruma i to, ekonomski razvoj, vladavina prava, životna sredina i poljoprivreda, turizam i saobraćaj, jednake mogućnosti, komunikacija i građansko učešće u procesu donošenja odluka. Ovaj dio događaja omogućio je poslanicima da neposredno čuju stavove i očekivanja građana, dok su građani imali priliku da iskažu svoja viđenja i dileme u vezi sa pristupanjem Evropskoj uniji.

Pored razgovora sa političkim predstavnicima, poseban segment foruma je bio posvećen i radu građana sa ekspertima Biljanom Papović, Ivanom Vukčevićem i Aleksandrom Dragićevićem. Stručna podrška učesnicima omogućila je dodatna pojašnjenja i analitički uvid u pojedinačne teme.

Nakon dva dana intenzivnog rada, građani su većinom glasova usvojili preporuke koje će naknadno biti dostavljene Skupštini Crne Gore i Evropskom parlamentu. Preporuke obuhvataju pitanja koja su učesnici identifikovali kao ključna za budući razvoj Crne Gore u okviru evropskog puta, a njihova posebna vrijednost ogleda se u činjenici da su rezultat direktnog angažmana i promišljanja građana.

Forum građana u Podgorici bio je prvi u nizu događaja ovog tipa koji će se održati u državama Zapadnog Balkana, kao dio regionalnog procesa posvećenog evropskim integracijama. Istovremeno, ovaj Forum građana predstavlja nastavak saradnje Skupštine Crne Gore i Evropskog parlamenta na projektima deliberativne demokratije, koja je započeta 2021. godine organizacijom skupštine građana posvećene borbi protiv korupcije u javnom sektoru i zdravstvu.