Kod akciza na gorivo je, kako saopštavaju, važno istaći da su u Crnoj Gori značajno veće nego što je minimalno dozvoljeni nivo akciza na gorivo u Evropskoj uniji.

“U EU (minimalno dozvoljeni nivo akciza) iznosi za bezolovni benzin 35,9 centi po litru kod nas je 54, 9 centi po litru, a za dizel 33 centa po litru dok je kod nas 44 centi. Kod nas je za bezolovni veći gotovo 20 centi po litru, a za dizel 11 centi. Tako da Vlada zakonskim smanjenjem (ne privremenim umanjenjem) iznosa akciza može 10-15 centi smanjiti cijenu goriva”, predlažu iz Evropskog saveza.

Problematično je, kako navode, što u osnovicu za obračun PDV-a ulaze i akcize, tako da suštinski građani plaćaju kroz PDV dupli porez.

“Plaćaju u jednom litru dizela akcize državi 44 centa, pa još i na to PDV, što je ukupno više od 53 centa, odnosno PDV na akcize je 9,2 centa. Kod bezolovnog je akciza po litru koju plaćaju građani državi 54,9 centi i još joj na to plaćaju i PDV koji iznosi 11,5 centi što je ukupno 66 centi”, navode u saopštenju.

Iz ES  kao drugi predlog koji je, ocjenjuju, manje sistemski i bio bi privremen, navode da država duplo kod goriva ne oporezuje građane (kroz akcizu i PDV na akcizu), odnosno da ne obračunavaju PDV na akcize, već samo PDV na ostale elemente u formiranju cijena.

Na taj način bi, kako ukazuju, cijena dizela bila niža devet centi, a bezolovnog 11 centi, odnosno umjesto trenutnih 1,88 eura eurodizel bi koštao oko 1,79 eura i umjesto trenutnih 1,76 eura eurosuper 95 bi koštao oko 1,64 eura.

“Naravno, i dalje ostaje još jedan naš predlog poslanika Evropskog saveza koji nedavno Vlada i većina nažalost nisu prihvatili a to je da se usvoji zakonsko rješenje koje vladi daje mogućnost da privremeno smanji PDV (slično rješenje donijela Hrvatska) na gorivo, koje je kod nas 21 odsto a u značajnom broju zemalja EU je niža stopa. U ovom slučaju, jer obračun konačnih cijena goriva po definisanoj metodologiji vrši država nema prostora za “zloupotrebe” sniženog PDV-a koji se ne bi odrazio na konačnu cijenu”, saopšteno je.

Iz Evropskog saveza ističu kako se može čuti da bi se smanjenjem akciza i PDV-a smanjio prihod države. Oni navode da se ne mogu eventualne mjere svoditi na takvu formalnu interpretaciju bez sagledavanja suštine.

“Prvo, teret energetske krize, na koju zaista ne možemo uticati, ne treba samo da trpe građani i privreda a da kroz veću osnovicu za PDV profitira država odnosno budžet. Drugo, to što će građani po predlogu Evropskog saveza plaćati deset centi manju cijenu neće staviti na štednju već će potrošiti na druga dobra i usluge, gdje će se opet kroz poreze te pare vratiti državi odnosno budžetu”, predočavaju.

Iz Evropskog saveza zaključuju da je riječ o samo jednom pitanju da li Vlada teret energetske krize, na koju ne možemo uticati, želi da prevali samo na građane i privredu, “a da ona (budžet) kroz veću osnovicu za PDV profitira ili želi da teret krize podijeli sa građanima i privredom”.