Riječ je o tzv. “off-the-shelf” vakcini pod nazivom ELI-002 2P, čiji je cilj da podstakne imunološki sistem da prepozna i uništi tumorske ćelije koje sadrže mutirani KRAS gen. Mutacije ovog gena prisutne su u više od 90% slučajeva tumora gušterače, te oko 50% tumora debelog crijeva.
U kliničkom istraživanju faze 1 učestvovalo je 25 pacijenata nakon hirurškog liječenja, s minimalnim preostalim tragovima bolesti, odnosno s tumorskom DNA još prisutnom u krvotoku (što obično najavljuje rani povratak raka).
Nakon primjene serije injekcija, kod 84% učesnika razvile su se KRAS-specifične T-ćelije, ključne za borbu protiv raka, dok je kod 24% ispitanika bilježeno potpuno nestajanje tumorskih biomarkera.
Najveći napredak ostvaren je kod pacijenata s najjačim imunološkim odgovorom – oni su duže ostali bez povratka bolesti, a njihova ukupna stopa preživljenja znatno je viša. Za ovu skupinu srednje vrijeme do relapsa i preživljenja nije ni moglo biti izračunato, jer su mnogi i dalje bez znakova bolesti, dok su pacijenti sa slabijim imunološkim odgovorom imali prosječno samo tri mjeseca do recidiva i 16 mjeseci ukupnog preživljavanja.
ELI-002 2P koristi inovativnu tehnologiju koja omogućuje brzu i snažnu aktivaciju imunološke obrane, a pritom nije potrebno prilagođavati tretman svakom pojedinačnom pacijentu, što omogućuje širu primjenu ove terapije.
Ispitanici su pokazali i šire antitumorske reakcije na ostale mutacije, zbog čega bi se vakcina potencijalno mogla primjenjivati kod većeg broja bolesnika.
Iako su ovo još rana istraživanja i trebaće da prođe više kliničkih studija, stručnjaci smatraju da je ovaj pristup revolucionaran, posebno za rak gušterače koji je poznat po brzom povratku bolesti i vrlo lošoj prognozi. Većina pacijenata iz studije bila je slobodna od bolesti gotovo 20 mjeseci nakon vakcinacija, što višestruko nadmašuje dosadašnje terapije.
Vakcina koja brzo i efikasno mobilizuje imunološki sistem protiv najčešćih mutacija može označiti početak nove ere u liječenju najtežih karcinoma, donoseći nadu za duži život i veće šanse za izlječenje onima kojima su dosadašnje mogućnosti bile izuzetno ograničene.
