Mjesec će danas, 12. avgusta potpuno zakloniti Sunce duž uskog pojasa koji se proteže preko sjeverne i istočne Španije, ali će djelimično pomračenje biti vidljivo i u regionu i to neposredno prije sutona.
Međutim, stručnjaci upozoravaju sve one koji planiraju da ovjekoveče ovaj nebeski fenomen da bi direktno usmjeravanje objektiva u sunce moglo nepovratno da uništi kameru mobilnog telefona.
Naime, optika pametnog telefona funkcioniše na sličan način kao lupa: svjetlost koja ulazi kroz objektiv fokusira se na veoma malu površinu senzora kamere. Ako objektiv nekoliko minuta bude usmjeren ka Suncu bez zaštite, modul kamere može da se pregrije, a fotoosjetljive diode koje čine senzor mogu trajno da izgore. Posljedica su mrlje ili “mrtvi” pikseli koji se ne mogu popraviti, piše Euronews.
Takođe, mogu se aktivirati sistemi zaštite od pregrijavanja, zbog čega se telefon može iznenada isključiti.
Ne postoje javno dostupni podaci o tome koliko je telefona oštećeno tokom prethodnih pomračenja, ali zabilježeni su slučajevi korisnika čiji su senzori pretrpjeli oštećenja, ostavljajući tamne mrlje ili neujednačene prelaze na fotografijama.
Ipak, postoje određene nijanse. Neki stručnjaci ističu da jedno kratko fotografisanje obično ne oštećuje male senzore kakvi se nalaze u telefonima, koji su znatno manji od senzora profesionalnih kamera. Rizik raste kada se dugo koristi zum ili kada je priključen spoljni teleobjektiv.
Što je objektiv duže usmjeren ka Suncu bez filtera, veća je vjerovatnoća da će doći do kvara senzora, pri čemu se na snimcima mogu pojaviti crne tačke usljed pregorijevanja fotoosjetljivih dioda koje trajno prestaju da funkcionišu.
Kako da snimate bez oštećenja telefona
Pravilo koje se ponavlja u svim relevantnim vodičima veoma je jednostavno: sve dok je makar i mali dio Sunca vidljiv, kamera mora imati solarni filter, bez izuzetka.
Jedini standard koji priznaju NASA i astronomska društva jeste ISO 12312-2:2015, isti onaj koji važi i za naočare za posmatranje pomračenja.
Nema potrebe da trošite mnogo novca na skupu opremu. Jedna od povoljnijih opcija jeste da isiječete filter sa para sertifikovanih naočara za pomračenje i pričvrstite ga preko kamere telefona, vodeći računa da potpuno prekrije objektiv i da ne postoje otvori kroz koje bi svjetlost mogla da prodre.
Za one koji žele izdržljivije rješenje, dostupni su solarni filteri visoke gustine ND100000 namijenjeni pametnim telefonima, čija cijena je uglavnom manja od 40 eura.
Savjeti za snimanje i fotografisanje pomračenja
Prije početka snimanja zaključajte ekspoziciju i fokus na Suncu. Softver kamera razlikuje se od telefona do telefona, ali se u većini slučajeva to radi tako što pritisnete Sunce na ekranu i zadržite prst dok se ne pojavi ikonica katanca.
Aktivirajte ručni ili profesionalni režim rada kamere. Podesite nizak ISO između 100 i 200 i kratku ekspoziciju, odnosno brzinu zatvarača kraću od 1/1000 sekunde. U automatskom režimu fotografije često budu preeksponirane čak i kada je filter postavljen.
Koristite stativ i samookidač kako biste izbjegli podrhtavanje i zamućenje fotografija i video-snimaka.
Tokom djelimične faze pomračenja, “timelapse” sa intervalima od jedne do dvije sekunde bolje prikazuje napredovanje fenomena nego video-snimak u realnom vremenu, jer se Mjesec kreće veoma sporo.
Ako se nalazite unutar zone potpunog pomračenja, pređite na video-snimanje u realnom vremenu i uklonite zaštitu samo tokom nekoliko sekundi kada je Sunčev disk potpuno prekriven, kako biste zabilježili svijetleći prsten oko Sunca.
Prednost dajte optičkom zumu umjesto digitalnog, koji samo uvećava piksele i umanjuje kvalitet slike.
Vodite računa i o temperaturi telefona. Vrućina, u kombinaciji sa direktnim sunčevim zracima, može izazvati pregrijavanje i automatsko gašenje uređaja. Zato je najbolje da telefon između snimaka držite u hladu i sa sobom imate eksternu bateriju.
Šta nikako ne smijete da radite
Ne ostavljajte telefon da nekoliko minuta neprekidno snima Sunce, čak ni ako koristite filter.
Ne uklanjajte filter ni u jednom trenutku osim tokom samih sekundi potpunog pomračenja, i to samo ako se nalazite u području gdje će pomračenje zaista biti potpuno.
Ne povezujte dvoglede, teleskope ili teleobjektive sa telefonom bez sertifikovanog solarnog filtera.
Ne gledajte u Sunce kroz tražilo ili objektiv fotoaparata, teleskopa ili dvogleda, čak ni kada nosite naočare za posmatranje pomračenja. Koncentrisani sunčevi zraci mogu probiti filter i ozbiljno oštetiti vid.
I na kraju, ne ostavljajte telefon duže vrijeme izložen direktnom suncu između dva snimanja.
