Ishrana bogata maslinovim uljem, orašastim voćem, morskim plodovima, integralnim žitaricama i povrćem i ranije je dovođena u vezu sa brojnim zdravstvenim prednostima. Međutim, do sada je bilo ograničenih dokaza o tome kako bi mogla uticati na rizik od svih oblika moždanog udara.

Studija, objavljena u časopisu Neurology Open Access, časopisu Američke akademije za neurologiju, pokazuje da postoji veza, ali ne dokazuje da mediteranska ishrana uzrokuje manji rizik od moždanog udara.

Međutim, stručnjaci koji nisu bili uključeni u istraživanje ocjenjuju pozitivno rezultate studije i ističu da postoji „ogroman potencijal“ za smanjenje šansi da osoba doživi moždani udar.

Više od 15 miliona ljudi u svijetu doživi moždani udar svake godine. Od toga, pet miliona umre, a još pet miliona osoba ostane sa trajnim invaliditetom.

Zdrava ishrana ključna u prevenciji kardiovaskularnih bolesti

U studiji koju su vodili istraživači iz SAD i Grčke, rezultati su pokazali da postoji veza između mediteranske ishrane i manjeg rizika od moždanog udara uopšte, kao i od ishemijskog i hemoragičnog moždanog udara posebno.

Ishemijski moždani udar nastaje kada je protok krvi blokiran u dijelu mozga i najčešći je tip moždanog udara. Hemoragični moždani udar je uzrokovan krvarenjem u mozgu.

„Naši nalazi poklapaju se sa sve većim brojem dokaza da je zdrava ishrana ključna za prevenciju moždanog udara. Posebno nas je zanimalo da vidimo da li se ovaj nalaz odnosi na hemoragični moždani udar, jer je malo velikih studija ispitivalo ovu vrstu moždanog udara“, navodi autorka studije Sofija Vang iz Sveobuhvatnog centra za rak u Duarteu, u Kaliforniji.

Studija je obuhvatila 105.614 žena u Kaliforniji prosječne starosti 53 godine na početku studije, koje nisu imale moždani udar.

Učesnicama je dat rezultat od nula do devet na osnovu toga koliko su se pridržavale mediteranske ishrane. Dobijale su poene za konzumiranje hrane iznad prosjeka ukupne populacije u određenim kategorijama – integralne žitarice, voće, povrće, mahunarke, maslinovo ulje i riba – i ako su unosile umjerenu količinu alkohola.

Takođe su dobijale poene ako su konzumirale manje količine crvenog mesa i mliječnih proizvoda u odnosu na prosječan unos. Učesnice su praćene u prosjeku 21 godinu.

Nakon usklađavanja u odnosu na druge faktore koji bi mogli uticati na rizik od moždanog udara, kao što su pušenje, fizička aktivnost i visok krvni pritisak, učesnice koji su imale najmanje rizične ishranu i navike imale su 18 odsto manju vjerovatnoću da dožive moždani udar nego one u najrizičnijoj grupi.

Takođe, kod učesnica sa najmanje rizičnim navikama i ishranom, rezultati studije pokazali su da imaju 16 odsto manju vjerovatnoću da dožive ishemijski moždani udar i čak 25 odsto manju vjerovatnoću da dožive hemoragični moždani udar.

„Moždani udar je vodeći uzrok smrti i invaliditeta, pa je uzbudljivo pomisliti da poboljšanje naše ishrane može smanjiti rizik od ove razorne bolesti. Potrebna su dalja istraživanja kako bi se potvrdili ovi nalazi i kako bismo bolje shvatili mehanizme koji stoje iza njih, kao i da bismo mogli da identifikujemo nove načine za sprečavanje moždanog udara“, naglasila je Sofija Vang.

Neophodni dodatni dokazi o blagotvornosti mediteranske ishrane

Studija je imala ograničenja – posmatrane su samo žene, a učesnice su same prijavale podatke o unosu hrane – ali nezavisni stručnjaci ocjenjuju zaključke studije kao značajne.

Devet od 10 moždanih udara može se spriječiti, tako da postoji „ogroman potencijal“ da se smanje šanse da osoba doživi moždani udar, podsjeća Džulijet Buveri, izvršna direktorka dobrotvorne organizacije “Stroke Association”.

„Odavno je poznato da mediteranska ishrana može pomoći u smanjenju rizika od kardiovaskularnih bolesti, među kojima je i moždani udar“, naglasila je Buveri dodajući da organizacija pohvaljuje naučnike koji su pokazali da ovaj način ishrane smanjuje rizik od totalnog, ishemijskog i hemoragičnog moždanog udara.

„Hemoragični moždani udari, iako rjeđi, mnogo su teži, pa je ohrabrujuće što ova studija osvjetljava ovaj kritični, ali nedovoljno proučen podtip“, poručila je Džulijet Buveri.