Temperatura spavaće sobe jedan je od značajnih faktora koji određuju koliko ćemo kvalitetno spavati. Japanski istraživači Kazue Okamoto-Mizuno i Ko Mizuno u naučnom radu objavljenom u časopisu Journal of Physiological Anthropology upozoravaju da i previsoka i preniska temperatura mogu izazvati češća buđenja tokom noći te smanjiti trajanje dubokog sna i REM faze, u kojoj se najčešće javljaju snovi.
To je povezano s činjenicom da je spavanje usko vezano za sposobnost organizma da reguliše tjelesnu temperaturu. Zbog toga odgovarajući uslovi u spavaćoj sobi imaju značaj ne samo za odmor nego i za svakodnevno funkcionisanje i opšte zdravlje.
Idealna temperatura
Svjetska zdravstvena organizacija u smjernicama o stanovanju i zdravlju iz 2018. godine preporučuje najmanje 18 stepeni Celzijusa u zatvorenom prostoru tokom hladnijeg perioda, za zemlje s umjerenom i hladnijom klimom. Za osjetljivije kategorije stanovništva, među kojima su starije osobe, djeca i hronični bolesnici, posebno oni sa srčanim i plućnim oboljenjima, preporučuje se i nešto viša temperatura.
Slične preporuke ima i britanska institucija Public Health England, koja 18 stepeni navodi kao preporučenu dnevnu temperaturu, uz napomenu da tokom noći ona može biti niža.
Drugim riječima, spavaću sobu nije potrebno zagrijavati jednako kao dnevni boravak. Ipak, u prostoriji ne bi trebalo da bude previše hladno, naročito ako u njoj spavaju mala djeca, starije osobe ili osobe narušenog zdravlja.
Pokrivač umjesto grijanja
Istraživači Okamoto-Mizuno i Mizuno objašnjavaju da se tokom spavanja ispod pokrivača stvara svojevrsna mikroklima koja pomaže tijelu da održava odgovarajuću temperaturu. Uobičajena temperatura u prostoru ispod pokrivača kreće se između 32 i 34 stepena, dok je optimalna vlažnost vazduha približno od 40 do 60 posto.
Svjež vazduh za bolji san
Osim temperature, važan faktor je i kvalitet vazduha u prostoriji. Istraživači s Tehničkog univerziteta Danske (DTU) sproveli su 2016. godine istraživanje u studentskim sobama, čiji su rezultati objavljeni u časopisu Indoor Air.
Mjerenja su pokazala da je prosječna koncentracija ugljen-dioksida u prostorijama s otvorenim prozorom iznosila 660 ppm, dok je u sobama sa zatvorenim prozorima dostizala 2.585 ppm.
U uslovima s manjom koncentracijom ugljen-dioksida zabilježen je kvalitetniji san prema objektivnim mjerenjima, a učesnici su vazduh ocijenili svježijim. Narednog dana imali su manju pospanost, bolju koncentraciju i ostvarili bolje rezultate na testovima logičkog razmišljanja. Pritom nije bilo razlike u temperaturi između prostorija s otvorenim i zatvorenim prozorima.
Ipak, sva istraživanja ne daju iste rezultate. Naučnici s Tehničkog univerziteta u Ajndhovenu u jednom kasnijem istraživanju zabilježili su da su učesnici bolje ocijenili kvalitet sna kada su prozori bili zatvoreni, prvenstveno zbog manje buke. Zbog toga su potrebna dodatna istraživanja kako bi se donijeli pouzdaniji zaključci.
Za ugodniji zimski san preporučuje se provjetravanje spavaće sobe prije odlaska na počinak, izbjegavanje pretjeranog zagrijavanja i korišćenje odgovarajuće posteljine. Umjesto da grijanje radi punom snagom tokom cijele noći, često je bolje obezbijediti umjerenu temperaturu i dovoljno svježeg vazduha.
