“Voditi računa kao i pri punjenju mobilnih i laptopova”
Profesor sa Katedre za protivpožarnu zaštitu Mašinskog fakulteta u Beogradu, dr Ivan Aranđelović, potvrđuje da su uređaji koji koriste litijum-jonske baterije posebno opasni. Zbog toga, prvi i osnovni savjet jeste da se kupuju oni koji imaju garantne listove i koji su prošli redovnu i regularnu uvoznu proceduru, a to važi i za električne bicikle i trotinete.
“Korišćenje svake nove tehnologije kao što su litijum-jonske baterije donosi i nove opasnosti. Jer, kod njih ako dođe do paljenja dobijamo konstantan izvor visoke temperature koju je vrlo teško, a nekada i nemoguće ugasiti. Upravo zbog punjenja stare litijum-jonske baterije tako smo imali i tragediju u Novom Sadu”, kaže dr Aranđelović za “Blic”.
Požar koji proizvede litijum-jonska baterija veoma je teško ugasiti
Problem, kako kaže, “nije samo naš, već globalni” i podsjeća da smo u Srbiji prošle godine imali dva seminara, američki u Beogradu i ruski u Nišu, o protivpožarnoj zaštiti u ovakvim slučajevima, “ali da ni savremenija i tehnološki naprednija društva nemaju u potpunosti odgovor na to”.
-“Kada su ove baterije nove, pravilno održavane i čuvane, ti događaji su rijetki, ali mogućnost da dođe do požara uvijek postoji. Zato, prije svega, treba poštovati opšte mjere bezbjednosti kao pri punjenju mobilnih telefona i laptopova koji takođe koriste litijum-jonske baterije. Dakle, prilikom punjenja baterija i punjač se postavljaju na podlogu koja nije od gorivog materijala i s vremena na vrijeme dodirom ruke treba provjeriti temperaturu punjača. Ako primijetite da se previše grije, onda nešto nije u redu i treba obustaviti proces”, kaže naš sagovornik.
Inače, i u samim uputstvima za upotrebu litijum-jonskih baterija za električne bicikle i trotinete piše da tokom njihovog punjenja temperatura ne treba da pređe 50 stepeni Celzijusa. Upozorava da ako temperatura tokom punjenja pređe 60 ili 70 stepeni, dolazi do isparavanja elektrolita i stvaranja zapaljivih gasova, dok iznad 100 stepeni dolazi do zapaljenja i plamena.
Što se tiče držanja dvotočkaša na baterije, profesor Aranđelović ističe da je uvijek bolji i bezbjedniji otvoreni prostor, poput terase i balkona, te eventualno garaže koja je dobro provjetrena i ponovo podvlači – “nikad na ili u neposrednoj blizini materijala koji je lako zapaljiv”.
Na sve ovo upozoravaju i ovlašćeni prodavci električnih dvotočkaša. U novosadskoj kompaniji Električni bicikli Skaj na sajtu imaju i opširan blog posvećen bezbjednom korišćenju i ističu da su dosadašnja iskustva pokazala da do problema i posledica “na žalost dolazi zbog nemarnosti krajnjih korisnika”.
“Zaista je zbog toga neophodno dobro proučiti i apsolutno poštovati uputstvo za korišćenje baterije koje prilikom kupovine daje ovlašćeni prodavac. Suština je da korisnici moraju da paze, da ne ostavljaju da se puni cijelu noć i da se tako prepuni. Za punjenje treba isključivo koristiti originalni punjač koji se dobija prilikom kupovine, jer su to “pametni” punjači koji se automatski isključe kada napune bateriju i tada se na njima upali zeleno svijetlo, a tako se sprečava rizik od prepunjavanja što dalje vodi pregrijavanja baterije i mogućnosti njenog zapaljivanja”, navode oni.
Gdje i kako bezbjedno čuvati i puniti e-vozilo
Prvi savjet vatrogasaca-spasilaca po ovom pitanju počinje od same kupovine električnog bicikla i trotineta. Naime, kako objašnjavaju, osnovno je da dvotočkaša na električni pogon kupite kod ovlašćenog prodavca sa svim sertifikatima i deklaracijama “jer samo u tom slučaju možete biti sigurni u vijek baterije i da li ste potom u riziku od toga da se pregrije i izazove požar”.
A kada ste takvog dvotočkaša kupili, preporučene lokacije gdje ga treba držati i puniti, po njihovim riječima, su sledeće: Na otvorenom, odnosno, na balkonu ili terasi, u garaži ili na stepeništu, ali pod uslovom da su dobro provjetreni i fizički odvojeni od stambenog prostora.
“S druge strane, apsolutno izbjegavajte njihovo držanje i punjenje u svim unutrašnjim prostorijama bez ventilacije ili u neposrednoj blizini lako zapaljivih materija kao što su zavjese, tepisi, papir, plastika, gume i slično. Nikako bicikl i trotinet ne ostavljajte na punjenju preko noći ili bez nadzora i nikako ih ne ostavljajte na mjestima, naročito u stambenim zgradama, gdje nam se blokira prilaz za intervenciju, a stanarima za evakuaciju”, kažu vatrogasci-spasioci.
Dodaju i da je važno da, ako se električni bicikl ili trotinet neće koristiti neko vrijeme, kao na primer u slučaju odlaska na godišnji odmor, da se iz njega baterija izvadi i čuva izolovano, u suvom i hladnom prostoru.
Podsjetimo, u požaru koji se jutros dogodio u Surčinu do temelja je izgorio stan, a jedna stanarka ispričala je za “Blic” kako je sa mužem iskočila kroz terasu da bi se spasila od vatre.
