Ova studija izvodljivosti, nedavno objavljena u prestižnom naučnom časopisu Nature, dokazala je da humanoidni roboti mogu postati pouzdani asistenti u operacionim salama i omogućiti ljekarima da izvode složene zahvate – čak i sa velike udaljenosti, piše Science Alert.

Humanoidni roboti posljednjih godina sve češće ulaze u svakodnevnu upotrebu, od sportskih terena do industrijskih pogona.

Međutim, tim inženjera i hirurga sa Univerziteta u Kaliforniji u San Dijegu (UCSD) odlučio je da ode korak dalje i provjeri koliko dvonožni roboti mogu biti korisni u hirurgiji.

Robotizovani sistemi u laparoskopiji nisu novost, najpoznatiji među njima, sistem da Vinči godinama unazad koristi tri ili četiri robotske ruke kojima hirurg upravlja putem konzole. Ipak, upotreba humanoidnih robota sa ljudskom anatomijom i pokretljivošću predstavlja potpuno nov koncept.

Naučnici su najprije testirali preciznost i fine motoričke sposobnosti robota na neživim predmetima i standardnoj hirurškoj opremi.

Kada su se uvjerili u stabilnost i pouzdanost sistema, prešli su na pretklinička ispitivanja na životinjama.

„Iskustvo operisanja pomoću humanoidnog robota podsjeća na rane dane moderne robotske hirurgije. Prisutna su slična ograničenja, poput povremenog sudaranja instrumenata, kašnjenja signala i potrebe za stalnim prilagođavanjem položaja”, izjavio je dr Šanglej Liu, hirurg sa UCSD.

Međutim, dok su prve robotske platforme razvijane decenijama prije nego što su primijenjene na živim životinjama, ovom projektu je od ideje do prve operacije bilo potrebno svega devet mjeseci.

Kako je protekla operacija?

Tokom zahvata, glavni hirurg dr Rajan Broderik upravljao je humanoidnim robotom sa konzole, dok je drugi ljekar bio pored pacijenta i asistirao.

U jednom trenutku operacije, nakratko je uveden i drugi robot kao dodatna pomoć.

Obje operacije su uspješno završene, a manje krvarenje u jednom od slučajeva brzo je i bezbjedno zaustavljeno.

„Kada testirate potpuno novu tehnologiju, uvijek postoji doza treme i iščekivanja, ali smo se osjećali veoma sigurno jer je sistem bio dobro pripremljen”, istakao je dr Broderik, dodajući da je osjećaj tokom rada bio veoma sličan korišćenju komercijalno dostupnih hirurških robota.

Bilo je blagog kašnjenja u reakciji i potrebe za rekalibracijom, ali to je sasvim očekivano za prototip.

Hirurgija u svemiru i nepristupačnim područjima

Pored visoke preciznosti i smanjenja umora hirurga tokom dugotrajnih zahvata, humanoidni roboti donose i dvije ključne prednosti u odnosu na postojeće masivne sisteme: zauzimaju znatno manje prostora u sali i daleko se lakše transportuju.

Zbog ovih karakteristika, stručnjaci smatraju da bi ovakvi roboti u budućnosti mogli da se koriste u svemirskim misijama, ratnim zonama ili u ruralnim i nerazvijenim sredinama gdje nema dovoljno kvalifikovanog medicinskog osoblja.