Iako su rizici pušenja odavno poznati, cigarete i dalje koristi veliki broj ljudi širom svijeta, dok je posljednjih godina sve raširenija i upotreba vejpa, naročito među mlađim generacijama.
Šta se dešava u plućima?
Simulacija koju je napravio jutjuber X-Ray Buddy jasno prikazuje kako pušenje i vejpovanje utiču na disajne organe. Kod pušenja cigareta, neposredni efekti mogu uključivati ubrzan rad srca i sušenje disajnih puteva. Katran ulazi u organizam i oblaže sitne zaštitne dlačice u plućima, poznate kao cilije, kao i vazdušne kesice, čime se oštećuju disajni putevi. Ovi efekti mogu da traju danima i nedjeljama nakon samo jedne cigarete.
S druge strane, kod vejpovanja se u pluća unosi aerosol – mješavina nikotina, hemikalija i sitnih čestica. To može izazvati peckanje u grlu i blago stezanje u grudima. Nakon nekoliko nedjelja, posljedice mogu postati izraženije. Kod pušača cigareta, udisanje ugljen-monoksida smanjuje količinu kiseonika u tijelu, dok kod korisnika vejpa sluzokoža pluća može ostati iritirana i upaljena, što može dovesti do pojačanog stvaranja sluzi.
Kako nedjelje prelaze u mjesece i godine, pluća trpe sve veću štetu zbog udisanja toksičnog dima. Pušenje cigareta značajno povećava rizik od plućnih bolesti, kardiovaskularnih oboljenja i određenih vrsta raka.
Da li je vejpovanje zaista manje štetno?
Dok je štetnost pušenja nesporna, često se postavlja pitanje gde se u toj priči nalazi vejpovanje. Prema dosadašnjim naučnim saznanjima, vejpovanje se generalno smatra manje štetnom opcijom za ljude koji već puše i žele da prestanu sa cigaretama. Razlog je što prelazak na vejp smanjuje izloženost brojnim toksinima koji nastaju sagorijevanjem duvana.
Međutim, to ne znači da je vejpovanje bezopasno ili zdravo. Većina e-cigareta sadrži nikotin, supstancu koja izaziva zavisnost. Pored toga, aerosol iz vejpa može sadržati različite hemikalije i sitne čestice koje iritiraju disajne puteve i negativno utiču na pluća, naročito pri dugotrajnoj upotrebi, prenosi Index.
Neki vejpovi mogu sadržati i dodatne štetne supstance, poput formaldehida, koji može izazvati iritacije i povećati rizik od pojedinih vrsta raka. Iako su e-cigarete u mnogim zemljama regulisane, njihov sastav može da varira u zavisnosti od proizvođača, tržišta i načina korišćenja. Zbog toga stručnjaci naglašavaju da vejpovanje ne treba posmatrati kao bezazlenu naviku, posebno kod osoba koje nikada ranije nisu pušile.
