Centar za građansko obrazovanje (CGO) saopštio je da diskriminacija i nasilje motivisano mržnjom ne smiju postati normalizovan društveni obrazac niti pojava na koju se reaguje selektivno i sa zakašnjenjem.
Svjetski dan nulte tolerancije na diskriminaciju ustanovljen je 2014. godine na inicijativu UNAIDS, s ciljem globalnog podsjećanja da su jednakost, dostojanstvo i ljudska prava univerzalne vrijednosti koje ne poznaju izuzetke.
Iz CGO-a poručuju da je poruka ove inicijative danas snažnija nego ikad – nijedan oblik diskriminacije ne smije biti tolerisan.
Ukazuju da su tokom 2025. godine zabilježeni brojni incidenti koji potvrđuju zabrinjavajuće trendove. Turski državljani bili su izloženi fizičkim napadima, rasističkim uvredama i uništavanju imovine, a počinioci u većini slučajeva nijesu procesuirani.
Projekcija filma na „Džada Film Festivalu“ u Podgorici nasilno je prekinuta zbog upotrebe albanskog jezika, bez adekvatnog institucionalnog epiloga. Takođe, u Podgorici je napadnut petnaestogodišnji dječak iz Sarajeva, uz uvrede na osnovu porijekla.
Izostanak odlučne reakcije države u ovakvim slučajevima, smatraju u CGO-u, šalje poruku da je mržnja društveno prihvatljiva.
Pozivaju se i na Izvještaj Evropske komisije za Crnu Goru za 2025. godinu, koji konstatuje elemente trajne i duboko ukorijenjene diskriminacije. Žene su, kako navode, i dalje u nepovoljnijem položaju, uz porast slučajeva femicida. LGBTIQ osobe izložene su napadima, prijetnjama i govoru mržnje, dok se Romi i Egipćani, kao i osobe sa invaliditetom, suočavaju sa kontinuiranom marginalizacijom i institucionalnim barijerama.
Istraživanje CGO-a ukazuje i na izraženu percepciju diskriminacije po osnovu vjerske (49,1 odsto) i nacionalne pripadnosti (59,7 odsto).
Iz CGO-a ocjenjuju da u Crnoj Gori postoji ozbiljan jaz između normativnog okvira i njegove praktične primjene. Nedovoljno efikasno procesuiranje slučajeva diskriminacije, nasilja i govora mržnje, kako ističu, obeshrabruje žrtve i ohrabruje počinioce.
Podsjećaju da država, u skladu sa Univerzalnom deklaracijom o ljudskim pravima, Ustavom Crne Gore i Zakonom o zabrani diskriminacije, ima obavezu da obezbijedi jednaku zaštitu svih građana i građanki, kroz pravovremene i nepristrasne istrage, dosljednu primjenu zakona i snažnije preventivne politike, naročito u obrazovnom sistemu i digitalnom prostoru.
“CGO poziva nadležne institucije da nedvosmisleno i bez izuzetaka primjenjuju princip nulte tolerancije prema svim oblicima diskriminacije, nasilja i govora mržnje, jer oblikovanje društva jednakih šansi i sigurnosti zavisi od dosljednosti i odlučnosti institucija”, saopštila je Alma Novalić, asistentkinja na programima u CGO.
