Rizik od zaraznih bolesti raste usljed dužih i toplijih ljeta širom Evrope, upozorio je Evropski centar za prevenciju i kontrolu bolesti (ECDC).
Tješnja saradnja preko granica i između različitih sektora sada je od ključnog značaja za efikasno predviđanje, sprečavanje i odgovor na ove prijetnje.
„Iako trenutni toplotni talasi pune naslovne strane, upravo kontinuirano više temperature koje traju sve duže stvaraju uslove za širenje mnogih infekcija“, navodi se u saopštenju zdravstvene agencije.
Kako klimatske promjene šire spektar prijetnji po javno zdravlje, dodaje ECDC, postoji sve veća potreba za dugoročnijom strateškom saradnjom u oblastima zdravlja ljudi, životne sredine i životinja.
ECDC prati četiri ključne oblasti:
Bolesti koje se prenose hranom
Agencija upozorava da su to među najčešćim ljetnjim bolestima, a porast temperature ubrzava razmnožavanje bakterija u hrani.
Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije (SZO), toplo i vlažno vrijeme stvara idealne uslove za brzo razmnožavanje mikroorganizama, čineći hranu nebezbjednom – često bez ikakvih očiglednih promjena u njenom izgledu, ukusu ili mirisu.
Dobre higijenske navike pomažu u smanjenju rizika: pranje voća i povrća prije jela, odvajanje sirove i kuvane hrane, temeljno termičko obrađivanje namirnica i njihovo čuvanje na bezbjednim temperaturama.
Komarci
Bolesti koje prenose komarci postaju sve češće u Evropi, jer duže tople i vlažne sezone omogućavaju invazivnim vrstama komaraca da se šire u područjima u kojima su ranije bili rijetki ili potpuno odsutni.
Bolesti poput denge, čikungunje i groznice Zapadnog Nila postaju sve veći javnozdravstveni problem u regionu.
Sezona prenošenja virusa Zapadnog Nila obično traje od kasnog proljeća do jeseni, s vrhuncem između jula i septembra, a slučajevi su ove godine prijavljeni u Grčkoj, Italiji, Sjevernoj Makedoniji, Rumuniji i Španiji, prema podacima SZO.
Sredstva za zaštitu od insekata, zaštitna odjeća i mjere predostrožnosti u zatvorenom prostoru, uključujući mreže na prozorima, klima-uređaje ili mreže protiv komaraca, pružaju dobru zaštitu, napominje ECDC.
Ljudi bi, takođe, trebalo da vode računa da se voda ne zadržava oko njihovih kuća ili u baštama, jer stajaća voda pogoduje razmnožavanju komaraca.
Bolesti koje prenose krpelji
Krpelji su još jedan štetni organizam koji se često povezuje s ljetom i rasprostranjen je širom Evrope.
Krpelji sami po sebi ne izazivaju bolesti, ali zaraženi krpelji mogu prenositi viruse ili bakterije svojim ugrizom, uzrokujući bolesti poput krpeljnog encefalitisa i lajmske bolesti, koje mogu dovesti do dugoročnih zdravstvenih komplikacija.
Vakcinacija je jedno od najefikasnijih sredstava za sprečavanje krpeljnog encefalitisa, bolesti za koju se u evropskom regionu prosječno prijavi oko 3.000 slučajeva godišnje.
ECDC preporučuje nošenje odjeće dugih rukava i nogavica prilikom planinarenja ili boravka u parkovima, kao i pregled tijela i uklanjanje krpelja nakon boravka na otvorenom.
Vibrioza
Vibrio je vrsta bakterije koja se prenosi vodom i uspijeva u umjereno toplim i toplim vodama sa srednjim salinitetom.
Ove bakterije mogu izazvati vibriozu kod ljudi koji borave u kontaminiranoj vodi ili konzumiraju zagađene morske plodove.
Iako su infekcije bakterijama iz roda Vibrio i dalje relativno rijetke u Evropi, nekoliko sjevernih zemalja koje izlaze na Baltičko more posljednjih godina prijavilo je njihov porast, navodi ECDC.
Prema agenciji, to je posebno bilo izraženo tokom ljeta s produženim toplotnim talasima i višim temperaturama mora. Preporučuje se izbjegavanje kupanja ukoliko osoba ima otvorene posjekotine, ogrebotine ili svjež pirsing, dok temeljna termička obrada morskih plodova iz ovih područja značajno smanjuje rizik od infekcije.
ECDC prati širenje bakterije putem interaktivne mape koja se ažurira svakodnevno i sadrži petodnevnu prognozu.
