Danas i sjutra, 16. i 17. septembra, ove dvije struje mogle bi da stignu do Zemlje i izazovu geomagnetne oluje klase G1. Najvidljiviji mogući efekat ovog kosmičkog događaja biće pojava polarne svjetlosti (aurore) na sjevernim geografskim širinama, gdje su magnetni uslovi generalno najpovoljniji za njeno posmatranje.
Šta su “koronalne rupe”?
Uprkos pomalo zabrinjavajućem nazivu, koronalna rupa nije stvarna pukotina ili rupa na Suncu. Riječ je o oblasti u spoljnoj atmosferi Sunca (koroni) koja na ultraljubičastim snimcima izgleda znatno tamnije jer ima relativno manju gustinu plazme.
U ovim regionima, linije solarnog magnetnog polja mogu biti posebno “otvorene” prema međuplanetarnom prostoru. Kroz ove oblasti solarni vjetar – neprekidni tok naelektrisanih čestica, uglavnom protona i elektrona, koji putuje kroz cijeli Sunčev sistem – može znatno lakše i brže da “pobjegne” u svemir.
Šta se kreće prema Zemlji?
U ovom konkretnom slučaju, očekuju se dvije jake struje solarnog vjetra koje su direktno povezane sa pomenutim parom koronalnih rupa. Kada struja solarnih čestica stigne do Zemlje, ona stupa u interakciju sa magnetosferom, dijelom svemira kojim dominira Zemljino magnetno polje.
Ako je ova interakcija dovoljno snažna, Zemljino magnetno polje može pretrpjeti privremene promjene, a ova pojava se u nauci naziva geomagnetna oluja. Trenutne prognoze ukazuju na potencijalnu oluju intenziteta G1, što predstavlja najniži nivo na skali koja se koristi za klasifikaciju geomagnetnih oluja.
Šta znači kategorija G1?
Skala geomagnetnih oluja kreće se od G1 do G5:
G1: slaba oluja
G2: umerena oluja
G3: snažna oluja
G4: teška oluja
G5: ekstremna oluja
Oluja klase G1 je, prema tome, relativno slab fenomen. Ipak, ona može izazvati mjerljive efekte u svemirskom okruženju blizu Zemlje, poput manjih oscilacija u radu satelita i, što je najatraktivnije za posmatrače, može povećati šanse za posmatranje polarne svjetlosti na većim geografskim širinama.
Kako nastaje polarna svjetlost?
Polarna svjetlost nastaje kada energetske čestice, oslobođene uslijed pojačane solarne aktivnosti, reaguju sa česticama u gornjim slojevima Zemljine atmosfere. Energija koja se prenosi tokom ovih kosmičkih interakcija stvara karakterističan i zadivljujući zeleni, crveni ili ljubičasti sjaj aurore.
Tokom geomagnetnih poremećaja, zona u kojoj se formira polarna svjetlost može se proširiti i ka nižim geografskim širinama nego što je to uobičajeno. Međutim, prognoza klase G1 ne znači automatski da će aurora biti vidljiva svuda. Vidljivost uvijek zavisi od niza faktora: stvarnog intenziteta poremećaja, tačne geografske lokacije, lokalnog vremena, svjetlosnog zagađenja noćnog neba i trenutnih atmosferskih uslova.
Posljedice po našu planetu
Koronalne rupe su jedan od glavnih izvora takozvanog brzog solarnog vjetra. Kada njihov položaj na površini Sunca i geometrija magnetnog polja favorizuju direktnu povezanost sa Zemljom, struje čestica neometano stižu do naše planete i privremeno remete magnetosferu.
Trenutna prognoza, dakle, ukazuje na vjerovatan, ali prilično slab i prolazan događaj. Za one koji se nalaze na većim geografskim širinama, naredni sati predstavljaju idealan “prozor” tokom kojeg vrijedi pratiti noćno nebo, jer se može dogoditi da polarna svjetlost bude vidljiva i tamo gdje se rijetko viđa. U suprotnom, kategorija G1 znači da obični građani neće osjetiti nikakve ozbiljne posljedice ovog svemirskog fenomena.
