„Formalna dodjela plakete ‘Europa Nostra’ nije prepoznavanje jednog trenutka i nije prepoznavanje jednog djela. Ona je prepoznavanje onoga što je Kotor u svojoj suštini. Istorijski ukopan u Evropu, sa svom svojom tradicijom, kulturom, kulturnom baštinom, ali i budućnošću. Sa ovom djecom, sa gospođom Nadom Radović, sa nebrojenim nizom onih koji su bili iza nas i sa nebrojenim nizom onih koji će biti ispred nas.  Vjerujem da Crna Gora neće biti prepoznata samo po Kotoru, već da će Kotor i sva kulturna baština grada biti vrata Crne Gore prema Evropi, i gdje će kulturna baština Kotora biti budući temelj, kao što je bila u prošlosti temelj našeg kontinenta”, kazao je predsjednik Opštine Kotor Vladimir Jokić na svečanoj ceremoniji.

Posebnu zahvalnost uputio je OJU „Muzeji“ Kotor i Nadeždi Nadi Radović, zvanično priznatoj čuvarki nasljeđa i umijeća izrade dobrotske čipke, na radu kojim je dobrotska čipka ponovo dobila svoje mjesto u životu zajednice.

Projekat „Pacijenca“ nagrađen je u kategoriji „Obrazovanje, obuka i vještine“, kao jedan od 30 izuzetnih evropskih projekata i pojedinaca iz 18 zemalja. Dobitnike je odabrao žiri sastavljen od deset stručnjaka i stručnjakinja za kulturnu baštinu iz cijele Evrope, nakon evaluacije ukupno 261 prijave iz 40 evropskih zemalja.

Direktorica OJU „Muzeji“ Kotor Dušica Ivetić objasnila je da je opštinska ustanova još 2021. godine započela proces revitalizacije dobrotske čipke, svjesna da je za opstanak ove vještine prije svega neophodan kontinuitet.

„Projekat ‘Pacijenca’ zahtijevao je znanje kojem smo, kako kaže i naziv našeg projekta, pristupili stvarno sa puno pacijencije. Tokom godina nastojali smo da unapređujemo ovaj proces. Čipku smo iznijeli na gradske trgove, osmislili savremen način njenog izlaganja i demonstracije, učestvovali na međunarodnim festivalima, ove godine po prvi put organizovali međunarodni festival čipke u Kotoru i povezali se sa drugim evropskim tradicijama čipkarstva“, kazala je Ivetić.

Generalna sekretarka organizacije „Europa Nostra“ Sneška Quaedvlieg-Mihailović podsjetila je da se evropsko priznanje, koje je opisala kao svojevrsni “evropski Oskar kulturne baštine”, nakon 24 godine ponovo vraća u Kotor. Istakla je da dodatnu simboliku nosi činjenica da je ceremonija, zbog kiše, održana upravo u Katedrali Svetog Tripuna, čiji je projekat istraživanja, obnove i zaštite bio nagrađen 2002. godine.

„U svijetu koji se kreće sve brže, ‘Pacijenca’ nas poziva da malo usporimo, da budemo strpljivi i, možda najvažnije, da posvetimo pažnju i brigu našim korijenima i tradiciji“, poručila je Quaedvlieg-Mihailović i dodala da projekat „Pacijenca“ prevazilazi samo očuvanje tehnike izrade dobrotske čipke, jer je oko tog znanja okupio novu zajednicu čuvarki i ponovo povezao generacije.

Ambasador Evropske unije u Crnoj Gori Johan Sattler istakao je da je Crna Gora mnogo više od svoje prepoznatljive prirodne ljepote i da se njena posebna vrijednost otkriva upravo kroz naslijeđene vještine, tradiciju i znanje koje su generacije sačuvale. Govoreći o guslama, izradi ćilima i drugim oblicima nematerijalne baštine koji se njeguju u Crnoj gori, naglasio je da takvo akumulirano znanje, tradicija i sjećanje povezuju današnje generacije sa ljudima koji su na ovim prostorima živjeli prije više stotina godina.

Na vrijednost upravo tog prenošenja znanja ukazala je i ministarka kulture i medija dr Tamara Vujović, ističući da priznanje projektu „Pacijenca“ predstavlja potvrdu istrajnosti i vizije ljudi koji su prepoznali da se najdragocjenije nasljeđe čuva u ljudima, u njihovim vještinama, rukama, sjećanjima i spremnosti da ono što znaju podijele sa drugima.

„Sa posebnim zadovoljstvom danas slavimo činjenicu da je jedna gotovo zaboravljena vještina ponovo pronašla svoje mjesto u životu naše zajednice i dobila nove čuvarke, koje će nastaviti da njeguju i prenose ovo dragocjeno umijeće“, kazala je Vujović.

Tokom svečanosti moderatorka programa Mileva Mršić pročitala je i pismo predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića, upućeno povodom dodjele evropskog priznanja projektu „Pacijenca“.

Posebno simboličan trenutak uslijedio je na kraju ceremonije, kada su bronzanu plaketu zajedno otkrili Dušica Ivetić, Sneška Quaedvlieg-Mihailović, Johan Sattler, Tamara Vujović, Vladimir Jokić i Nada Radović. Radović je srčano zahvalila svim nasljednicama ove vještine, koje su danas polaznice radionica izrade dobrotske čipke u organizaciji kotorskih „Muzeja“, ženama koje su umijeće izrade kroz generacije čuvale i onima koje će nastaviti da je prenose.

Dobrotska čipka je 2013. godine proglašena nematerijalnim kulturnim dobrom Crne Gore, a njeno trajanje vezuje generacije žena Boke koje su umijeće njene izrade čuvale i prenosile. Nadežda Nada Radović, tokom današnje konferencije za medije, koja je prethodila svečanoj ceremoniji, podsjetila je da njena istorija seže do XII vijeka. Čipku je opisala kao „blago koje se osjeća“ i „živu rijeku koja neprestano teče i nema suvog korita“.

Svečanosti su prisustvovali predsjednik Skupštine opštine Kotor Vojin Batuta, potpredsjednici Opštine Kotor dr Igor Kumburović i Stojan Milović, glavna administratorka Opštine Kotor Marina Bjelja, sekretarka Sekretarijata za kulturu, sport i društvene djelatnosti Tatjana Kriještorac, sekretarka Sekretarijata za opštu upravu Jelena Janjić, sekretarka Sekretarijata za finansije Gordana Nestorović, sekretarka Sekretarijata za urbanizam, stanovanje i uređenje prostora Jelena Franović, direktorica JU Kulturni centar „Nikola Đurković“ Radmila Radulović, kao i predstavnici vjerskih institucija Mladen Vukšić i Nemanja Krivokapić.