“Koncept građanske Crne Gore, s jedne starne je pokušaj da se ti konflikti neutrališu ili odlože, međutim taj koncept ima i dublje skrivenije razloge – da se relativizuje kulturna istorija, da se ne samo umanji njeno prisutvo, nego da se na duži rok preda zaboravu.
Ako politika može da računa sa zaboravom, kultura ne može; inače demantuje razloge svog postojanja.
Naravno da je u poslednjim decenijama, kultura projektovana kao sluškinja politike, ali to na kraju nije dobro ni za političke koncepte, a za kulturu je smrtonosno. Kultura je po prirodi nosilac suvereniteta i ličnosti i naroda. Sloboda, kao nosilac kulture, ne podnosi odlaganje slobode, jer bi time poništila svoju suštinu.
Saradnjom politike i kulture u poslenje nekolike decenije institucionalizovan je unutrašnji rascjep državotvornog naroda, dijeleći ga na Srbe i Crnogorce, dijeleći jedan jezik, srpski, na srpski i crnogorski, dijeleći jednu istoriji na dvije.
U tom konceptu podjele Crne Gore, računalo se ne čudnu istorijsku inverziju, da Srbi (Crnogorci) koji su stvorili srpsku državu Crnu Goru u 19. vijeku, na srpskoj nacionalnoj ideju i srpskom jeziku, u 21. vijeku, preokrenu sopstvenu istoriju i stvore novu Crnu Goru, koja će poništavati osnovene identitetske matrice one prave, istorijske.
Pravno, istorijki i lingvistički neosnovanom instalacijom crnogorskog jezika (bez svoje lingvističške osnove) u novi Ustav Crne Gore, stvorenui su uslovi da se institucionalo razaraju identitske matrice istorijske Crne Gore. Dakako, taj dubinski rascjep, već dobro vidimo, stvara neprijateljstvo i mržnju u istom narodu, s perspektivom najtežih posledica.
Skorojevićki narativ, da se tim projektom, podstiče građanska sloboda, demokratija i evropeizacija Crne Gore, je ne samo politički neodgovoran plan, nego takav projekt očito računa, ne samo na smanjenu odgovornost naroda za svoju sudbinu, nego i na nedostaak kolektivne inteligencije.
Književno drutvo Njegoš, od svog osnivanja, 2004. angažovalo je naše najumnije i najodgovornije ljude, da se u sklopu aktualicacije njegoševske matrice u našem kulturnom prostoru, sagledaju i pomenuti problemi koji razjedaju duhovnu suptancu našeg naroda.
Genijalnno Njegoševo književno djelo, kao da je ovakve duhovne probleme predvidjelo u našem narodu, pa nas naše aktuelne podjele podsjećaju na one već pokazane u Gorskom vijencu, u Luči mikrokozma i u Šćepanu Malom.
Zato i jedan kulturni događaj ovogorišnjih, 15. Dana Njegoševih biće posvećen ovoj temi, naslovljenoj Identitetski konflikti u Crnoj Gori”.
Okrugli sto sa ovim naslovom održaće se u Narodnoj biblioteci „Radosav Ljumović“ u Podgorici, 12. novembra sa početkom u 11 časova.
Učesnici: Radmilo Marojević, Budimir Aleksić, Časlav Koprivica, Radoje Golović, Veselin Matović, Višnja Kosović, Ljubica Rajkić, Radomir Uljarević, Novica Đurić, Budimir Dubak (šalje tekst) i Milutin Mićović.
