Kako navode, rezultati pokazuju da velika većina zdravstvenih radnika pokazuje spremnost za pružanje jednake zdravstvene zaštite, 94,1 odsto ispitanika navelo je da se nikada nisu osjećali nelagodno u radu sa LGBTI pacijentima, dok 80,7 odsto podržava jednaka prava LGBTI pacijenata na kvalitetnu zdravstvenu zaštitu.
“Direktna diskriminacija je rijetka 85,7 odsto ispitanika nikada nije bilo svjedok diskriminatornog ponašanja prema LGBTI pacijentima od strane medicinskog osoblja”, piše u saopštenju.
Dodaju da je međutim, istraživanje identifikovalo značajne sistemske nedostatke.
“Preko polovine ispitanika (54,6 odsto) nikada nije bilo edukovano o zdravstvenim potrebama LGBTI osoba tokom formalnog obrazovanja, dok 73,9 odsto nije učestvovalo u dodatnim obukama nakon diplome, a 10,1 odsto eksplicitno navodi da obuku nema u planu ni u budućnosti. Nijedan ispitanik nije potvrdio postojanje pisanih protokola ili smjernica za rad sa LGBTI pacijentima u svojoj ustanovi, a zabrinjavajuć je nalaz da 6,7 odsto zdravstvenih radnika/ca ocjenjuje da fizičko okruženje njihove ustanove nije dovoljno privatno i bezbjedno za LGBTI pacijente”, navodi se u saopštenju.
Kako ističu, zdravstveni radnici/e prepoznaju potrebu za unapređenjem – 48,7 odsto traži pisane smjernice i protokole, a 33,6 odsto navodi potrebu za stručnim obukama.
“Kao najveće prepreke u radu identifikovani su strah pacijenata od diskriminacije (42,9 odsto), nedostatak edukacije zdravstvenog osoblja (27,7 odsto ), i odsustvo jasnih protokola i smjernica (18,5 odsto)”, ističe se u saopštenju.
S druge strane kako navode, istraživanje dokumentuje i prisutnost ekstremnih stavova među osobama čija je osnovna dužnost briga o zdravlju svih građana.
Dodaju da pojedini zdravstveni radnici izrazili su otvoreno diskriminatorne stavove: od ekstremne homofobije (“Da ne postoje PEDERI!!!”), preko patologizacije LGBTI identiteta (“Ništa jer se time samo ukazuje na njihov psihijatrijski problem”), do negiranja postojeće diskriminacije (“Mislim da imaju više prava nego ostali pacijenti”).
“Navedeni komentari nijesu samo lična mišljenja već predstavljaju direktnu prijetnju bezbjednosti, dostojanstvu i zdravlju LGBTI osoba koje traže medicinsku pomoć. Zdravstveni radnik koji smatra da je seksualna orijentacija ili rodni identitet pacijenta ‘psihijatrijski problem’ krši osnovne principe medicinske etike, međunarodne medicinske standarde i osnovna ljudska prava,” ističe Milica Špajak, jedna od autorki istraživanja.
Dodaju i da su na osnovu rezultata istraživanja, definisane ključne preporuke koje uključuju: razvoj protokola i smjernica za rad sa LGBTI pacijentima, uključivanje sadržaja o marginalizovanim društvenim grupama u nastavne programe medicinskih škola i fakulteta, organizovanje stručnih obuka, uspostavljanje sistema kontinuirane profesionalne edukacije, usvajanje politika protiv diskriminacije u svim zdravstvenim ustanovama i jačanje saradnje sa organizacijama civilnog društva.
“Istraživanje je sprovedeno u okviru projekta “Zdravlje za sve: Unapređenje zdravstvene prakse za LGBTI osobe u Crnoj Gori” uz finansijsku podršku Ministarstva ljudskih i manjinskih prava Crne Gore”, zaključuje se u saopštenju.
Publikacija sa detaljnim rezultatima dostupna je na linku: <<< https://media.lgbtiq.me/2026/01/Put-ka-inkluzivnom-zdravstvu-NVO-SOCIJALNI-CENTAR.pdf>>>
